Zachęcamy do zdobywania Odznaki Jubileuszowej 120 lat PTK
Rok 2026 to wyjątkowa rocznica – mija 120 lat od powstania Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK), jednej z najstarszych organizacji społecznych w Polsce, której działalność odegrała ogromną rolę w kształtowaniu postaw patriotycznych i poznawczych Polaków.
Towarzystwo powstało w 1906 roku w Warszawie, w czasach zaborów, na terenie tzw. Królestwa Polskiego (zaboru rosyjskiego). Jego założycielami byli m.in. Aleksander Janowski, Karol Hofman, Kazimierz Kulwieć, Zygmunt Gloger i Kazimierz Czerwiński – ludzie nauki, kultury i oświaty, którzy pragnęli rozbudzać w społeczeństwie miłość do ojczystej ziemi i jej dziedzictwa. Ideą przewodnią PTK stało się hasło:
„Przez poznanie kraju do jego umiłowania, przez umiłowanie do czynów ofiarnych.”
W czasach, gdy Polska nie istniała na mapie Europy, działalność Towarzystwa miała głęboki wymiar patriotyczny. Poprzez organizowanie wycieczek, odczytów, wystaw, a także gromadzenie zbiorów naukowych i opiekę nad zabytkami, PTK uczyło Polaków poznawać i doceniać piękno własnego kraju. W 1909 roku powstała Komisja Wycieczkowa, która zainicjowała rozwój ruchu przewodnickiego i krajoznawczego. Wśród jego pionierów wyróżniali się m.in. Aleksander Janowski i Mieczysław Orłowicz, propagatorzy turystyki górskiej i nizinnej. Działalność Towarzystwa została przerwana przez I wojnę światową, lecz po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku PTK szybko się odrodziło, obejmując swoim zasięgiem cały kraj. W okresie międzywojennym powstały liczne oddziały regionalne, a Towarzystwo stało się ważnym ośrodkiem edukacji krajoznawczej i turystycznej. II Wojna Światowa ponownie zahamowała jego rozwój, a po jej zakończeniu zmienione realia polityczne wymusiły reorganizację. W 1950 roku doszło do połączenia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego z Polskim Towarzystwem Tatrzańskim, co dało początek nowej organizacji –Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu (PTTK). Dziedzictwo PTK pozostaje jednak żywe – to właśnie z jego tradycji wyrosła współczesna idea krajoznawstwa, turystyki i ochrony dziedzictwa narodowego w Polsce. Obchody 120-lecia w 2026 roku stanowią doskonałą okazję do przypomnienia dorobku Towarzystwa i jego wkładu w rozwój świadomości narodowej oraz kultury poznawania ojczystego kraju.
