Seminarium "Z dziejów Ziemi Kamieńskiej”

W dniu 5 lipca 2014 r. w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim spotkała się tym razem zaledwie 15-osobowa grupa krajoznawców na kolejnym seminarium z cyklu „Mijające krajobrazy Polski”, które było poświecone dziejom tego regionu. Seminaria te rozpoczęte w 2010 r. – wkrótce po zakończeniu VI Kongresu Krajoznawstwa Polski w Olsztynie mają ukazywać walory przyrodnicze i kulturowe poszczególnych regionów naszego kraju, zmiany zachodzące w polskim krajobrazie oraz tempo ich przemian. Spotkanie w Kamieniu Pomorskim wypadło w 740. rocznicą lokacji miasta liczącego obecnie niewiele ponad 9 tysięcy mieszkańców.

Kamień Pomorski leży na Pobrzeżu Szczecińskim zaledwie około 10 m n.p.m. Jest uzdrowiskiem; na jego terenie znajdują się złoża torfu leczniczego (borowiny) i wody lecznicze (solanki). Leczy się tam choroby kardiologiczne, schorzenia dróg oddechowych i choroby dziecięce. W IX–XI w. była tu osada rybacka i portowa, która otrzymała prawa miejskie w 1274 r. Obecnie centrum miasta prezentuje się bardzo okazale; wiele kamienic ma odnowione elewacje, są ładnie urządzone aleje parkowe i klomby kwiatowe.

Seminarium odbywało się w sali wykładowej Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, usytuowanym w centrum miasta w sąsiedztwie kamieńskiej katedry, w pobliżu Zalewu Kamieńskiego. Obecnie Muzeum zajmuje dawny dwór biskupi wzniesiony w drugiej połowie XV w., gruntownie przebudowany w 1568 r. w stylu renesansowym. Jego charakterystycznymi elementami są renesansowy szczyt od strony północnej, XVI-wieczny wykusz na ścianie bocznej zachodniej należący do najlepszych dzieł tego typu architektury na Pomorzu oraz trójbiegowa klatka schodowa wewnątrz budynku.

Po moim krótkim wprowadzeniu wygłoszono cztery referaty ilustrujące przeszłość miasta, rozwój sztuk plastycznych w powojennym Kamieniu, zmiany w architektonicznym krajobrazie miasta rejestrowane na starych widokówkach. Szczególne zainteresowanie wzbudziło wystąpienie kol. Waldemara Prędko z Koła przewodników PTTK „:Na Wyspach” z Międzyzdrojów na temat pomorskiej mowy – zaginionego krajobrazu Pomorza Zachodniego. W grupie pomorskich języków lechickich znajdują się gwary zachodniopomorskie, gwara słowińska i język kaszubski. Autor prześledził zmiany tych gwar na przestrzeni kilku ostatnich wieków, zwracał uwagę na utraconą ich wartość kulturową, prześledził przyczyny zaniku (dominacja języka niemieckiego i polskiego) oraz wywołane skutki tego procesu. A należy do nich m.in. odejście w przeszłość kultury zbudowanej na tym języku, odchodzą w zapomnienie unikalne obrazy i wizje świata, tożsamość kulturowa i polityczna społeczności posługującej się tymi językami czy gwarami, ginie także humor typowy dla danego języka. Słowem było to jedno z najbardziej interesujących wystąpień referatowych jakie dane mi było wysłuchać podczas kilkunastu dotychczasowych seminariów.

Przygotowaniem spotkania w Kamieniu Pomorskim zajął się Pan Błażej Bubnowicz, pracownik Muzeum, angażując miejscowych prelegentów. Mimo nielicznej grupy słuchaczy seminarium spełniło swój cel – przypomniało przeszłość miasta na przestrzeni wieków oraz jego obecne oblicze i znaczenie w ruchu turystycznym na Pomorzu Zachodnim. Szkoda tylko, że oprócz udziału dwóch osób związanych z Komisją Krajoznawczą ZG PTTK, nie było nikogo (mimo zapowiedzianej obecności) z członków PTTK ze Szczecina, a przecież seminaria odbywają się pod auspicjami PTTK i krajoznawcy naszego Towarzystwa powinni przede wszystkim aranżować te spotkania i brać w nich czynny udział.
Jórzef Partyka



Seminarium "Z dziejów Ziemi Kamieńskiej” - zdjęcie J. Partyka




Seminarium "Z dziejów Ziemi Kamieńskiej” - zdjęcie J. Partyka