Sesja krajoznawcza Mijające Krajobrazy Śląska Opolskiego

22 września 2012 r. odbyła się w Opolu sesja krajoznawcza pt. Mijające Krajobrazy Śląska Opolskiego. Wydarzenie to było częścią XXV/18 Śląskiego Sympozjum Krajoznawczego organizowanego przez Opolski Klub Krajoznawców PTTK działający przy Oddziale Regionalnym Śląska Opolskiego. Sesja referatowa miała miejsce w reprezentacyjnej sali opolskiego ratusza im. Karola Musioła, którš udostępnił Prezydent Ryszard Zembaczyński . Po niej uczestnicy sympozjum pojechali autokarem do Muzeum Wsi Opolskiej oraz Czarnowąs i Dobrzenia Wielkiego. Sesja ta była także częścią cyklu krajoznawczych spotkań zainicjowanych przez Komisję Krajoznawczą ZG PTTK jako kontynuacja i rozwinięcie VI Kongresu Krajoznawstwa Polskiego w Olsztynie.

Część referatową otworzyło wystąpienie ks. Manfreda Słabonia, proboszcza z Łącznika, a przy okazji etnografa i gwaroznawcy. Mówca ze swadą przedstawił różne obrazy człowieka i jego zachowań, które można odnaleźć w specyficznej gwarze śląskiej. Język używany przez Ślązaków stanowi dowód na ich afirmatywne podejście do życia i pracy. Swoje wystąpienie ksiądz proboszcz ubarwiał licznymi przykładami z tworzonego przez siebie słownika gwary śląskiej. Dzięki temu dowiedzieć się można było także tego, że "gupi" znaczy także "kochany". Kolejnym prelegentem był Kazimierz Staszków z Nysy, który przedstawił jak zmieniało się to miasto od zakończenia II wojny światowej. Zaprezentował losy nyskiej starówki z Domem Wagi oraz fontanną trytona. Okazuje się, że cegły, które w ramach deputatu wywieziono z miasta do stolicy obecnie "z nieznanych powodów" intensywnie pleśnieją. Następnie Petr Zahnaš, przedstawiciel licznej grupy czeskich uczestników sympozjum, zreferował interesujące zagadnienie relacji ludnościowych na pograniczu polsko-czeskim w okresie międzywojennym. Przybliżył oryginalną postać Ondry Łysohorskiego, twórcy języka i "narodu" laskiego, czyli mieszkańców północno-wschodnich Moraw. Wystąpienie prof. Franciszka Marka (pierwszego rektora Uniwersytetu Opolskiego) koncentrowało się na roli Śląska i Ślązaków w kształtowaniu kultury wyższej na ziemiach polskich. Prelegent szczególną rolę w tym procesie upatrywał w systemie oświatowym i jego rozwoju. Dwa kolejne referaty były autorstwa pań: Magdaleny Przysiężnej-Pizarskiej i Elżbiety Wijas-Grocholskiej. Pierwsza z nich przedstawiła wyniki wykopalisk i badań archeologicznych na Ostrówku w Opolu. Co ciekawe, ciągłość obecności ośrodka władzy w tym miejscu sięga od piastowskiego grodu po dzisiejszy urząd wojewódzki. Autorka zaprezentowała także bogatą dokumentację fotograficzną, którą zostawili po sobie niemieccy archeolodzy dokonujący pierwszych badań w tym miejscu. Przedstawicielka Muzeum Wsi Opolskiej, Elżbieta Wijas-Grocholska, przedstawiła przemiany architektury wiejskiej na Śląsku Opolskim w XIX i XX wieku. Kontynuacją tej prezentacji była wycieczka do Bierkowic i spacer po opolskim skansenie. Następny referat poświęcony był aspektom przyrodniczym. Teresa i Henryk Hadaszowie przedstawili w formie pokazu slajdów efekty swoich obserwacji florystycznych dokumentujących przemiany flory Śląska Opolskiego na przestrzeni wielu lat. Połączeniem wątków przyrodniczych z aspektem urbanistycznym był referat Zbigniewa Bomersbacha - architekta, który jest autorem projektu zagospodarowania nabrzeży kanału Młynówka w Opolu. Prezentujący przybliżył poszczególne etapy projektu i realizacji całego założenia. Oddane do użytku 14 lutego br. bulwary zostały pozytywnie przyjęte przez mieszkańców miasta. Na zakończenie sesji, swoje refleksje na temat pomnikowych drzew w opolskich parkach przedstawił Bogusław Laitl. Szczególną uwagę prelegent poświęcił szrotówkowi kasztanowcowiaczkowi, który jest odpowiedzialny za stan zdrowotny kasztanowców nie tylko w Polsce, ale i całej Europie.

Referatom towarzyszyła wystawa zdjęć lotniczych wykonanych przez Romana Hlawacza, przedstawiających z lotu ptaka średniowieczne miasta Opolszczyzny. Czerwone dachówki i wyrazisty układ przestrzenny sfotografowanych starówek prezentowały się naprawdę imponująco.

Po obiedzie miała miejsce część terenowa, która obejmowała zwiedzanie Muzeum Wsi Opolskiej, po którym uczestników sesji oprowadziła Elżbieta Wijas-Grocholska, kierownik Działu Architektury Ludowej, oraz wizyty w drewnianych kościołach w Czarnowąsach i Dobrzeniu Wielkim. Na zakończenie tej części odbyła się msza święta, podczas której doszło do ponownego spotkania z ks. Słaboniem.
Szymon Bijak

Zdjęcia oraz inne informacje dostępne na stronie Opolskiego Klubu Krajoznawców



Mijające Krajobrazy Śląska Opolskiego - zdjęcie J. Ramus




Mijające Krajobrazy Śląska Opolskiego - zdjęcie J. Ramus