Biuletyn kolekcjonerski


Rok 1997 *** Luty *** Numer 1(6)


 

Znaczek pamiątkowy dla

uczestników III Ogólnopolskiej

Wystawy i Giełdy Znaczka

Turystycznego w Opolu 1976

powrót do spisu biuletynów


Słowo wstępne

powrót do spisu treści BK 1(6)

 Powoli ale do przodu. Tak można byłoby określić działania związane z kolekcjonerstwem krajoznawczym w PTTK. Przybywa nas w "4K", czyli Korespondencyjnym Klubie Kolekcjonerów Krajoznawców. W numerze 1 "Biuletynu Kolekcjonerskiego" pisałem, że w ankiecie na tematy kolekcjonerskie bardzo cenna jest imienna deklaracja włączenia się w działalność społeczną 47 osób. Numer drugi otrzymało już 62 osoby, trzeci 66, czwarty 68, a piąty numer 71 osób. Pisałem, że częstotliwość wydawania biuletynu będzie uzależniona od ilości nadsyłanych materiałów. I tak się dzieje. Wszystkie nadesłane uwagi i opinie dotyczące kolekcjonerstwa krajoznawczego zostały opublikowane. Minęło półtora roku od wydania pierwszego numeru biuletynu, piąty numer zamknął rok 1996, można więc, zwłaszcza dla tych którzy jeszcze nie słyszeli o "4K" i "Biuletynie Kolekcjonerskim" dokonać małego podsumowania. Czytelników którzy czytają biuletyn pierwszy raz odsyłam do pozycji "Jak powstawał biuletyn kolekcjonerski", gdzie mają szansę dowiedzieć się coś na ten temat. Byłoby bardzo dobrze, gdyby biuletyn mógł dotrzeć do wszystkich regionalnych pracowni krajoznawczych, do wszystkich oddziałów PTTK a szczególnie do SKKT. Apeluje do wszystkich o szukanie sponsorów którzy to umożliwią. Kolega Henryk Stopikowski zapowiada nadesłanie całego cyklu materiałów na temat ekslibrisów - czyli znaków książki, pierwsza część już w tym numerze. W tym numerze jest informacja o ostatniej giełdzie i wystawie w Lublinie. Ponieważ była ona połączona z 20-leciem Klubu "Chomik" to może koledzy Wojciech Kowalski i Marek Wyszkowski opowiadający podczas imprezy o historii klubu, zechcą to spisać i przekazać w biuletynie innym. Przygotowywany jest na bazie materiałów archiwalnych z Lublina, wykaz wszystkich (mam nadzieję) kolekcjonerów, którzy uzyskali Plakietki Zbiorów Krajoznawczych oraz Ekslibris Krajoznawcy Bibliofila. Oczekuję od wszystkich naszych czytelników informacji o swoich kolekcjach i formach ich prezentowania, o sposobach przechowywania i konserwacji a także o wszelakich spostrzeżeniach dotyczących kolekcjonerstwa krajoznawczego we własnym regionie, w PTTK lub w Polsce. Kolega Henryk Hadasz zwrócił uwagę na nowe techniki umożliwiające w bardzo szybki sposób powiększanie zbiorów na dyskach komputerów lub przenośnych dyskietkach. Przygotowywany jest materiał nawiązujący do tego tematu. Powstał też projekt powołania Centralnego Ośrodka Kolekcjonerstwa Krajoznawczego. Ale o tym także w następnych numerach naszego biuletynu.

Z krajoznawczym i kolekcjonerskim pozdrowieniem:

Henryk Paciej

ul Chabrów 50/19

45-221 Opole

 


Kalendarz działań

Komisji Krajoznawczej ZG PTTK

dotyczących kolekcjonerstwa krajoznawczego:

 powrót do spisu treści BK 1(6)


Jak powstawał "Biuletyn kolekcjonerski"

 powrót do spisu treści BK 1(6) 

Pierwszy numer "Biuletynu Kolekcjonerskiego" został wydany w czerwcu 1995 roku. Pierwotnie na 12 stronach formatu A4 czyli na 24 stronach formatu A5 zamieszczono projekty zmodyfikowanych regulaminów odznak kolekcjonerskich oraz zasady sędziowania imprez kolekcjonerskich a także propozycje programu pracy Zespołu ds. Kolekcjonerskich Komisji Krajoznawczej ZG PTTK. W tej formie poddano je pod ocenę kolekcjonerów, którzy swoje adresy pozostawili w ankiecie na tematy kolekcjonerskie przeprowadzonej na CZAK-u w Ostrowcu Świętokrzyskim, Śląskim Sympozjum Krajoznawczym w Głubczycach oraz zamieszczonej w "Informacjach ZG PTTK". Wyniki ankiety też omówiono w biuletynie oraz zamieszczono adresy kolekcjonerów i zaproponowano kontakty w ramach Korespondencyjnego Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców. Najaktywniejsi mieli stworzyć lub raczej uzupełnić Zespół ds. Kolekcjonerskich Komisji Krajoznawczej Zarządu Głównego PTTK, który w założeniu miał nawiązywać do owocnej w latach 1981 do 1989, Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego w Lublinie działającej w ramach Komisji Krajoznawczej Zarządu Głównego PTTK.

W drugim numerze "Biuletynu Kolekcjonerskiego" wydanym w kwietniu 1996 roku zamieszczono wypowiedzi uczestników konsultacji regulaminów i programu oraz zestawienie wydawnictw kolekcjonerskich PTTK, co postulowano wcześniej. Ale zaczęły się pojawiać również informacje z terenu o działalności Klubu Kolekcjonerów "Chomik" w Lublinie, czy o Małej Galerii Ekslibrisu w Grudziądzu. Kalendarz działań dotyczących kolekcjonerstwa, wykaz kolekcjonerów oraz tematy ich kolekcji a także znaki graficzne ekslibrisów, pieczątek, znaczków związanych z kolekcjonerstwem dopełniły 24 strony formatu A5. W związku z problemami powielania w ZG PTTK zaproponowano aby ograniczyć objętość a zwiększyć częstotliwość ukazywania się biuletynu.

Trzeci numer już w zmniejszonej objętości, bo tylko 12 stron formatu A5, a wydany we wrześniu 1996 roku został przygotowany jakby specjalnie na sesję krajoznawczą w Suwałkach poświęconą 90-leciu Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Zamieszczono w nim artykuł Adama Czarnowskiego napisany specjalnie na 90 rocznicę PTK pt. "Kolekcjonerstwo krajoznawcze jako ruch kulturotwórczy" a także znaki graficzne PTK i PTT. Rozpoczęto publikowanie listów kolekcjonerów pod umownym tytułem "Wolna trybuna kolekcjonerów" a nawet zamieszczono wiersz Eugeniusza Matkowskiego na temat kolekcjonowania.

Czwarty numer zawierał zaś akcenty związane z Klubem Kolekcjonerów "Chomik" z Lublina, który przy okazji 18 Ogólnopolskiej Wystawy i Giełdy Trofeów Turystycznych, obchodził 20 rocznicę utworzenia. Zamieszczone znaczki z imprez "Chomika" świadczą o długotrwałej aktywności klubu. Oprócz listów kolekcjonerów przypomniano ostatnią informację Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego z Lublina, z której częściowo można się było dowiedzieć dlaczego ta informacja z 1992 roku była ostatnią. Zamieszczono także fragment dwutomowej pracy Wojciecha Lipniackiego "Elementy teorii krajoznawstwa", a konkretnie rozdział poświęcony organizacji wystaw.

Piąty numer wydany z datą grudzień 1996 rok, powstał z przygotowywanej bibliografii i wystawy wydawnictw kolekcjonerskich prezentowanej na sesji w Suwałkach i giełdzie w Lublinie. Ponieważ w trakcie opracowywania bibliografii odkrywane zostawały braki, to aby je uzupełnić w biuletynie docierającym do kolekcjonerów, zaapelowano o ich uzupełnienie. Bibliografia wielokrotnie zwiększyła swoją objętość w stosunku do jej pierwszego wydania w drugim numerze "Biuletynu Kolekcjonerskiego". Ten monotematyczny biuletyn wzbogacają wnioski oraz informacja z sejmiku krajoznawczego odbytego w Lublinie przed IV Kongresem Krajoznawstwa Polskiego w Opolu, oraz propozycja oferta dla reklamy dla potencjalnych sponsorów "Biuletynu Kolekcjonerskiego", którzy za reklamę zapewniliby techniczną obsługę wydawnictwa i jego rozsyłkę. Do opisanej powyżej historii należy jeszcze dodać kilka zestawień.

W pięciu numerach biuletynu na 88 stronach formatu A5 zamieszczono 77 pozycji, przy czym:

 Autorami byli:

W pięciu numerach "Biuletynu kolekcjonerskiego":

- użyto 129.851 znaków z których złożono 19.754 słowa,

- na 88 stronach formatu A5 znajduje się 4466 wierszy

uzupełniają to: 12 rysunków oraz 1 reklama (miejsce) 


Spis treści "Biuletynu kolekcjonerskiego" 1995-1996

powrót do spisu treści BK 1(6)


lp. nr autor tytuł rodzaj


1. 1 Henryk Paciej Słowo wstępne - list

2. 1 "Ekslibris K.B." wzór 1 rys.

3. 1 Henryk Paciej Program działalności Zespołu ds. Kolekcjonerskich - program

4. 1 Henryk Paciej K.O.K. Regulaminy - projekt modyfikacji - propozycja

5. 1 Henryk Paciej Ankieta - opracowanie wyników - artykuł

6. 1 Henryk Paciej Wykaz kolekcjonerów - zestawienie


7. 2 Henryk Paciej Słowo wstępne - list

8. 2 "Ekslibris K.B." wzór 2 rys.

9. 2 Henryk Paciej Kalendarz działań dotyczących kolekcjonerstwa - zestawienie

10. 2 "Chomik" pieczątka klubu rys.

11. 2 Wojciech Kowalski Informacja o działalności "Chomika" - zestawienie

12. 2 "Podkomisja K.K." znaczek rys.

13. 2 Henryk Paciej Wydawnictwa kolekcjonerskie - zestawienie

14. 2 Henryk Paciej Zebranie wypowiedzi z ankiet i konsultacji - zestawienie

15. 2 Henryk Paciej Mała Galeria Ekslibrisu - informacja

16. 2 Henryk Stopikowski Spis wystaw Małej Galerii Ekslibrisu - zestawienie

17. 2 Henryk Paciej Wykaz członków 4K - zestawienie

18. 2 Ekslibris H. Stopikowskiego wzór 1 rys.

19. 2 Ekslibris H. Stopikowskiego wzór 2 rys.


20. 3 Henryk Paciej Słowo wstępne - list

21. 3 "Plakietka Z. K." rys.

22. 3 Adam Czarnowski Kolekcjonerstwo krajoznawcze w PTTK jako

ruch kulturotwórczy (w 90-lecie PTK) - artykuł

23. 3 Adam Czarnowski Filokartysta - informacja

24. 3 Adam Czarnowski Co to jest kolekcja krajoznawcza? - informacja

25. 3 Henryk Hadasz Przeźrocza - list

26. 3 Ryszard Zwierzyna Propozycje tematów - list

27. 3 Antoni Tomaszewski Popieram inicjatywę- list

28. 3 Eugeniusz Matkowski Zbierajmy ślady naszych dni - wiersz

29. 3 Henryk Paciej Wykaz członków 4K i ich kolekcji - zestawienie

30. 3 Polskie Towarzystwo Krajoznawcze - odznaka rys.

31. 3 Polskie Towarzystwo Tatrzańskie - odznaka rys.


32. 4 Henryk Paciej Słowo wstępne - list

33. 4 Ekslibris "Chomika" rys.

34. 4 Wojciech Lipniacki Wystawy - rozdział książki

35. 4 Henryk Paciej Ostatnia informacja PKK - artykuł

36. 4 Jerzy Zdunek Jestem rozczarowany - list

37. 4 Zygmunt Kałuża Trzeba koniecznie dotrzeć - list

38. 4 Zdzisław Jerzy Steć Powołać do życia taki klub - list

39. 4 Władysław Smoter Bolą mnie regulaminy - list

40. 4 Henryk Paciej Kalendarz działań KK ZG PTTK dot. kolekcjonerstwa - zestawienie

41. 4 Znaczki z imprez "Chomika" rys.


42. 5 Henryk Paciej Słowo wstępne - list

43. 5 "Ekslibris K.B." wzór 3 rys.

44. 5 Henryk Paciej Bibliografia publikacji kolekcjonerskich - bibliografia

45. 5 Henryk Paciej Wnioski z sejmiku - artykuł

46. 5 Zachęta do reklamy - reklama

powrót do spisu treści BK 1(6)


 

Skąd są kolekcjonerzy "4K" ?

powrót do spisu treści BK 1(6)

 według miejscowości:

1. Będzin 1
2. Białystok 2
3. Bielsko-Biała 2
4. Bieruń Nowy 1
5. Braszowice 1
6. Gdańsk-Oliwa 1
7. Głubczyce 2
8. Grudziądz 2
9. Inowrocław 1
10. Jaworzno 1
11. Jelenia Góra 1
12. Kalisz 1
13. Katowice 1
14. Kędzierzyn-Koźle 1
15. Krotoszyn 1
16. Lubań 1
17. Lubartów 1
18. Lubawka 2
19. Lublin 4
20. Lubliniec 1
21. Łomża 1
22. Łódź 4
23. Międzygórze 4
24. Nowa Dęba 1
25. Olsztyn 1
26. Opoczno 1
27. Opole 4
28. Ostrowiec Świętokrzyski 1
29. Otwock 1
30. Piła 1
31. Prudnik 1
32. Przemyśl 1
33. Rzeszów 3
34. Sopot 1
35. Szczecin 2
36. Środa Wielkopolska 1
37. Świdnik 2
38. Warka 1
39. Warszawa 3
40. Wągrowiec 1
41. Włodawa 1
42. Wrocław 4
43. Zgorzelec 1
44. Żyrardów 2
RAZEM 71

powrót do spisu treści BK 1(6)


Wolna trybuna kolekcjonerów


Informacja z XVIII Ogólnopolskiej Wystawy i Giełdy Trofeów Turystycznych "Chomik"

 powrót do spisu treści BK 1(6) 

Wystawa zorganizowana została w dniu 30 listopada 1996 roku przez Klub Kolekcjonerów - Krajoznawców "Chomik" działający przy Oddziale Miejskim PTTK w Lublinie. W wystawie wzięło udział 16 uczestników którzy wystawili 11 ekspozycji. Jury oceniło wystawione ekspozycje następująco:

w kategorii zbiorów autorskich:

I miejsce - Krzysztof Kończewski z Piły,

w kategorii zbiorów powszechnych:

I miejsce - Barbara Wojtczak z Łodzi za zbiór "Tadeusz Kościuszko",

II miejsce - Wojciech Kowalski z Lublina za zbiór "Historia CZAK-ów",

III miejsce - Agnieszka Wrońska z Lublina za zbiór "Miasta na znaczkach i pocztówkach",

natomiast wyróżnienia uzyskali:

- Mieczysław Kołodziejczyk ze Świdnika i Barbara Wrońska z Lublina.

Wystawa Trofeów Turystycznych połączona była z obchodami 20-lecia Klubu Kolekcjonerów - Krajoznawców "Chomik". Przedstawiono historię Klubu i wystaw kolekcjonerskich. Wszyscy uczestnicy otrzymali pamiątkowe dyplomy.

W "Kurierze Lubelskim" nr 286 (10080) z dnia 11.12.1966 r. zamieszczono informację pt. "Chomikują od 20 lat". Czytamy w niej, że:

Dwudziestolecie istnienia Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców "Chomik" przy Oddziale Miejskim PTTK w Lublinie uświetniła XVIII Ogólnopolska Wystawa i Giełda Trofeów Turystycznych zorganizowana w Wojewódzkim Domu Kultury. Od pierwszej giełdy zorganizowanej prze nie istniejący już Oddział Rzemieślniczy PTTK minęły lata, ale pozostało grono zapaleńców nie omijających żadnej okazji do prezentacji i poszerzania swoich zbiorów, głównie znaczków, plakietek, przeźroczy. W Lublinie powstała nawet Podkomisja Kolekcjonerstwa Krajoznawczego Zarządu Głównego PTTK, wydanych też zostało 26 specjalistycznych biuletynów kolekcjonerskich, a wszystko za sprawą takich zapaleńców jak Adam Czarnowski, Andrzej Suski, czy Wojciech Kowalski - aktualny prezes "Chomika". Na giełdzie główne nagrody otrzymali: w kategorii zbiorów autorskich - plastyk Krzysztof Kończewski z Piły, a w kategorii zbiorów kolekcjonerskich - Barbara Wojtczak z Łodzi za zbiór "Tadeusz Kościuszko".

Informacje podpisała "Iga", skądinąd wiadomo, że to ona organizowała pierwsze giełdy "Chomika".

W.K.


Wsparcie na niwie kolekcjonerskiej

 powrót do spisu treści BK 1(6)

Sprowokowany ostatnim biuletynem kolekcjonerskim zabieram głos w sprawie bardzo mnie interesującej, a mianowicie wsparcia Pana na niwie kolekcjonerskiej. Godny podziwu zapał niestety, jak na razie jest skutecznie paraliżowany prze obowiązujące, centralne uchwały biurokratyczne. Działalność klubowa to przecież określona regulaminem klubu forma kontaktów towarzyskich dla wymiany poglądów oraz prowadzenia wymiany kolekcjonerskiej a przy tym podnoszenia wiedzy w zakresie swoich zainteresowań kolekcjonerskich. Jest rzeczą oczywista, że dla popularyzacji tej formy spędzania wolnego czasu jest organizacja pokazów czy wystaw. Odznaka klubowa to widoczny znak przynależności do klubu. Wielokrotnie brałem udział w dobrze organizowanej imprezie ogólnopolskiej w Lublinie "Chomik" i należałoby ją utrzymać w tej formie ale równocześnie uwolnić z obowiązku pełnienia przez lublinian funkcji podkomisji ds. kolekcjonerstwa ZG PTTK, gdyż jak się okazuje, z im znanych powodów, po kilkunastu latach po prostu jest dla nich uciążliwa. Spotkania kolekcjonerskie w obecnych czasach należałoby organizować podczas zlotów, rajdów, spotkań i sympozjów charakterze ogólnopolskim. Podczas wystawy można wyróżnić szczególnie interesującą kolekcję czy nawet kilka według uznania zwiedzających ale bez przyznawania tytułów mistrza czy wicemistrza, gdyż nagrodą mógłby być dyplom z emblematem imprezy. Jak z tego wynika, prezentacja może się odbyć bez powoływania komisji jurorów. Można też za szczególne czy wielokrotne pokazy przyznać plakietkę zbiorów krajoznawczych ale poprawić jej obecny kształt plastyczny. Ekslibris krajoznawczy zachować i też zmienić rozwiązanie plastyczne. Jestem przeciwnikiem istnienia - koturnowej odznaki (wieloetapowej ?) kolekcjonera-krajoznawcy. Jak dotychczas, prezentowane są na pokazach zbiory z zakresu falerystyki, filatelistyki, ekslibrisu, kartofili a czasami numizmatyki. Koledzy często prezentują pozycje książkowe - głównie przewodniki i monografie ale rarytasów bibliofilskich nie spotkałem. A wiec należy obecnie przyjąć te formy prowadzenia zbiorów jakie istnieją ... i tyle. Serdecznie gratuluje i zachęcam do kontynuowania Bibliografii Wydawnictw Kolekcjonerskich. Dołączam dwa artykuliki dotyczące odznak tatrzańskich, które opublikowałem na łamach "Na szlaku" nr 3/59 z 1994 r. oraz nr 7-8/73 z 1995 r.

 

Ryszard Zawiślak

Od red.

Koledzy z Lublina sami w 1992 roku zaprzestali działalności w ramach Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego Komisji Krajoznawczej ZG PTTK, więc nie trzeba ich z tego zwalniać. Natomiast nie rozliczyli się z ZG PTTK i dlatego tak trudno nawiązać do chlubnej działalności. No bo jak weryfikować plakietki, ekslibrisy czy odznaki, nie mając rejestru już zweryfikowanych i wydanych, a nawet nie wiedząc, czy te wyróżnienia fizycznie istnieją? Czy też formalnie zamknąć okres działalności Podkomisji i zaczynać wszystko od początku i w innej formie? Oto są hamletowskie pytania pod rozwagę kolekcjonerów.


Ekslibris - znak książki

powrót do spisu treści BK 1(6) 

 Jako jeden z tych, którzy zabierają głos na temat kolekcjonerstwa, pragnę podzielić się swymi doświadczeniami w zakresie zbioru ekslibrisów.

Co to zatem jest ekslibris?

W najczystszej formie jest to artystyczny znak książki; znak, który naklejony na zewnętrznej stronie książki mówi, kto jest jej właścicielem. "Ex" z łacińskiego znaczy "z", natomiast "libris" oznacza książkę - czyli z książek, z księgozbioru kogoś. Znak zastępuje zatem podpis właściciela lub brzydką pieczątkę, ozdabiając równocześnie książkę. Taką funkcję pełnił ekslibris w Polsce od wielu lat. Swój rodowód wywodzi z Egiptu, gdzie około 1400 lat pne faraon Amenophis III oznaczał swoje papirusy tabliczkami fajansowymi z napisami swego imienia. Ale jak to się ma do kolekcjonerstwa?

Koniec XIX wieku jest początkiem kolekcjonerstwa ekslibrisowego. Niezależnie od swej pierwotnej funkcji, którą znakomicie pełni dalej, ekslibris staje się przedmiotem poszukiwań kolekcjonerów i rozpoczyna swoją drugą misję - przedmiotu kolekcjonerstwa. Zbiory kolekcjonerskie bywają różne, zarówno co do przedmiotu zbieractwa np. krajoznawcze, gór, koni i innych zwierząt, poetów itp. itd., można też zbierać ekslibrisy wykonane przez określonego twórcę lub wykonane określoną techniką. Liczebność zbiorów sięga ponad 200.000 znaków (biblioteka Muzeum Brytyjskiego), mój zbiór liczy ponad 6.000 znaków książki, ponad 400 autorów z całego świata. Jest to jedna z kolekcji, które wymagają niewielkiej przestrzeni i doskonale pasująca do naszych małych mieszkań.

Przypatrzmy się jeszcze trzeciej funkcji ekslibrisu "mała grafika". Każdy ekslibris to przecież przedmiot twórczości artystycznej, nie zawsze oddającej zainteresowania właściciela znaku. Często jest to po prostu piękne dzieło sztuki i jedynie z tego powodu stanowi przedmiot kolekcjonerstwa. Nie każdego stać na własną galerię malarstwa i nie każdy dysponuje miejscem na jej pokazanie, inaczej jest z małą sztuką graficzną, którą można eksponować na niewielkiej przestrzeni lub pokazywać oprawioną na kartonikach (najczęściej czarnych), w hawidach itp. Czy nie jest marzeniem wielu osób posiadanie własnej galerii grafiki całego świata - takie możliwości daje kolekcja ekslibrisów o określonej tematyce lub wybranego autora. Kolekcja jednak jest martwą, jeżeli znajduje się w pudełkach lub zamknięta w szufladzie, aby ożyła należy ją pokazywać - ale o tym w następnym odcinku, w którym omówię swoje wystawy i możliwości w tym zakresie. Prosimy o informacje, co o tym sądzą nasi czytelnicy?

 Henryk Stopikowski

powrót do spisu treści BK 1(6)


CZY TO WIDZISZ ?

 Tu może być reklama

Twojej Firmy przydatna dla

kolekcjonerów z całej Polski.

 Czekamy!!!

powrót do spisu treści BK 1(6)


"Biuletyn kolekcjonerski" wydawany dla członków "4K" - Korespondencyjnego Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców -
przez Komisję Krajoznawczą Zarządu Głównego PTTK


Informację opracował: Henryk Paciej Wszelkie uwagi można przekazać na adres email : henrykp@miramex.com.pl
Copyright C 1997 RPK PTTK OPOLE. All rights reserved. Aktualizowane: lipiec 07, 2004.