Biuletyn kolekcjonerski


Rok 1996 *** Listopad *** Numer 4


W tym numerze:
1 Słowo wstępne
2

Wystawy

3 Ostatnia informacja PKK z Lublina
4 Wolna trybuna

Trzeba koniecznie...

Powołać do życia...

Bolą mnie regulaminy

5 Kalendarz działań
6 Imprezy "Chomika"

 powrót do spisu biuletynów


Słowo wstępne

  powrót do spisu treści BK 4

Czwarty numer "Biuletynu kolekcjonerskiego" jest trochę inny od wcześniejszych, ale także podobny do nich. Związane to jest z kilkoma sprawami.

Po pierwsze - jeszcze nie funkcjonują zmodernizowane i zatwierdzone przez KK ZG PTTK regulaminy odznak kolekcjonerskich, gdyż dalej nie wyjaśniono: co zostało z materiałów byłej Podkomisji w Lublinie? Czy dopiero trzeba tworzyć projekty odznak i je wykonać, czy też po prostu wyciągnąć ze skrzynek byłej Podkomisji wraz z rejestrami zdobytych i wydanych odznak oraz dalej kontynuować dzieło rozpoczęte przez Podkomisje?

Po drugie - biuletyn miał być rozsyłany kolekcjonerom w kopertach, zaadresowanych przez nich samych na siebie i przysłanych wcześniej do Opola, razem ze znaczkami. Efekt jest taki, że na 68 osób deklarujących chęć działalności społecznej w kolekcjonerstwie krajoznawczym, do 30.10.96 koperty przysłało tylko 16 osób. Wpływają natomiast dalej pojedyncze ankiety na temat kolekcjonerstwa z zawartą w nich deklaracją działalności, od kolekcjonerów którzy nie otrzymali wcześniejszych numerów biuletynu.

Po trzecie - nie wpłynęła żadna propozycja w sprawie uprawomocnienia działalności klubu w postaci projektu statutu lub regulaminu działalności. Napływają za to wypowiedzi na tematy kolekcjonerstwa własnego, czy też wypowiedzi bardziej ogólne, publikowane w ramach tzw. "Wolnej trybuny kolekcjonerów". I to wszystko znajduje odbicie w tym numerze biuletynu, a jednocześnie wskazuje, że jesteśmy w punkcie w którym należy coś zrobić. Albo niezwłocznie wyjaśnić wszystkie sprawy związane z Podkomisj1 i kontynuować Jej dzieło, albo zostawić dla historii działalność Podkomisji a z chętnymi robienia czegoś w kolekcjonerstwie krajoznawczym rozpocząć wszystko od początku. Ja deklaruje dalej taką społeczną działalność, ale chciałbym od wszystkich uzyskiwać opinie na różnorodne tematy z dziedziny kolekcjonerstwa, porady praktyczne dotyczące kolekcjonerstwa, informacje o planowanych imprezach, relacje z nich a nawet ogłoszenia o wymianach eksponatów do kolekcji itp., itd. Od ilości nadsyłanych materiałów zależeć będzie częstotliwość wydawania "biuletynu kolekcjonerskiego" i działalność "Korespondencyjnego Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców", czyli w skrócie "4K". Najbardziej aktywni członkowie klubu będą dodatkowo działać w ramach Zespołu do Spraw Kolekcjonerskich przy Komisji Krajoznawczej ZG PTTK, natomiast Zespół chce kontynuować i rozwijać działalność dawnej Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego.

Z krajoznawczym i kolekcjonerskim pozdrowieniem:

Henryk Paciej

ul Chabrów 50 m 19

845-221 Opole


Wystawy

  powrót do spisu treści BK 4

Wystawę (ekspozycję) krajoznawczą stanowi celowo dobrany, usystematyzowany i udostępniony do oglądania zbiór okazów przyrody lub wytworów człowieka, zwłaszcza charakterystycznych dla miejscowości, okolicy czy regionu, w którym został pokazany. Jest to plastyczny, a wiec bezpośredni i syntetyczny przekaz informacji, dotyczących określonej osoby lub grupy osób, grupy przedmiotów albo sytuacji bądź stanu rzeczy, przy czym poszczególne eksponaty występują samoistnie lub, częściej, z dodaniem zwięzłego tekstu objaśniającego.

Ze względu na treść wystawy krajoznawcze można podzielić na: przyrodnicze, humanistyczne i techniczne. Wystawy przyrodnicze obejmują eksponaty ilustrujące charakterystyczne dla regionu walory krajoznawcze. Krajobraz, typowe okazy flory i fauny, czasem także osobliwości przyrodnicze (relikty, egzoty), geologie, morfologie, wody, klimat itp. Na wystawach humanistycznych znajduje się przedmioty związane z człowiekiem, jego historią i dniem dzisiejszym, z działalnością kulturalną, twórczością artystyczną i życiem wybitnych jednostek regionu. Wystawy techniczne gromadzą eksponaty obrazujące typowe dla regionu dziedziny techniki, zwłaszcza zawody ginące i nowe specjalizacje w zawodach tworzących się pod wpływem współczesnego rozwoju techniki.

Z punktu widzenia odbiorcy przeznaczenie wystawy może być dokumentacyjne, informacyjne lub dydaktyczne.

Skala wystaw jest rozległa: od wielkich zbiorów. obejmujących setki i tysiące eksponatów, dla których wystawienia potrzeba całego szeregu pomieszczeń, aż do skromnych "mini wystawek", mieszczących się na paru metrach kwadratowych ściany lub w paru gablotach.

Jako forma popularyzacji krajoznawczej najbardziej wartościowe są ekspozycje tematyczne, na których pokazuje się przedmioty, tworzące zwarty obraz wybranego zagadnienia. Można je organizować nie tylko w salach muzeów, czy specjalnych salach wystawowych, ale także w foyer teatrów, sal koncertowych, w hallach i korytarzach bibliotek, urzędów, stowarzyszeń kulturalnych i oświatowych, w pomieszczeniach organizacji krajoznawczych, klubach, bankach informacji krajoznawczej, hotelach, domach turysty itd., a nawet w prywatnych mieszkaniach krajoznawców.

Każda wystawa powstaje jako realizacja wcześniej opracowanego scenariusza. Określa on cele i zadania wystawy, przypuszczalny krąg odbiorców (widzów), zakłada obowiązujący ciąg komunikacyjny i wzdłuż tego ciągu planuje rozmieszczenie eksponatów przy zachowaniu czytelności i jasności układu.

W tym ciągu należy stworzyć pewną ilość tzw. logicznych punktów oparcia, na które wykorzystuje się szczególnie interesujące i wymowne eksponaty albo wybitniejsze dzieła sztuki, aby skupiały wokół siebie treść i ułatwiały zapamiętanie tego, na co organizatorzy chcieli przede wszystkim zwrócić uwagę widza.

Aby zapewnić zwiedzającym optymalne warunki wzrokowego kontaktu z eksponatami, a jednocześnie aby ustrzec je przed zniszczeniem lub zgubieniem, korzysta się ze specjalnego sprzętu i mebli wystawowych, miedzy innymi szyb, plansz, ekranów, gablot pionowych i poziomych, stelaży, stołów, stojaków, postumentów oraz różnego rodzaju podstawek i podpórek.

Istotną sprawa jest dekoracja i oświetlenie wystawy. Jeśli wystawa zajmuje wyodrębnione pomieszczenie, przez odpowiedni wystrój sali i należyte jej oświetlenie wiele zyskuje, przez zastosowanie niewłaściwych dekoracji i światła - może jeszcze więcej stracić. Dekoracja nie może być agresywna i krzycząca; ma ona przecież stanowić dla wystawionych przedmiotów jedynie tło stonowane i zharmonizowane z tematem wystawy i rodzajem pokazanych eksponatów. Pożądane są elementy o charakterze regionalnym i zieleń. Jeżeli wystawa jest "gościem" w pomieszczeniach o innym przeznaczeniu (pokój biurowy, hall, korytarz itp.) dekoracje ogranicza się do minimum, a nawet, gdy napisy na planszach i w gablotach dostatecznie informują o jej treści, pozostawia je bez dekoracji.

Najkorzystniejszym oświetleniem jest w zasadzie rozproszone światło padające z góry (np. odbite od jasnego stropu czy sklepienia). Przynajmniej niektóre punkty oparcia dobrze jest jednak naświetlić lub podświetlić reflektorami kierunkowymi i skupiającymi.

Niejednokrotnie organizacje wystawy łączy się programowo z konferencją popularnonaukową, z odczytem, spotkaniem z autorem eksponowanych prac, z tematycznie dobranymi seansami filmowymi, wyświetleniem przeźroczy lub ze spotkaniami wymiennymi (tzw. "giełdami") przedmiotów kolekcjonerstwa krajoznawczego. Należy zawsze dążyć do wydania przewodnika po wystawie albo jej katalogu. Oprócz informacji o charakterze zbiorów i ich rozmieszczeniu, warto zamieścić w nim syntetyczny artykuł omawiający szerzej temat czy problematykę wystawy oraz wskazać muzea i wystawy (stałe) eksponujące zbiory o tym samym lub zbliżonym temacie, oraz parę pozycji książkowych (możliwie albumów) poświęconych tej tematyce.

Wojciech Lipniacki

( fragment z 2 tomu książki pt.: "ELEMENTY TEORII KRAJOZNAWSTWA"

Wydawnictwo KRAJ na zlecenie PTTK: ZW i RPK w Szczecinie. 1986 r. )


Ostatnia informacja PKK

  powrót do spisu treści BK 4

Ostatnią wydaną publikacją Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego z siedzibą w Lublinie, była broszura informacyjna z 1989 roku pt. "Kolekcjonerstwo Krajoznawcze". Dowiadujemy się z niej, że w roku 1989 upływa dziesięć lat od powołania prze Komisję Krajoznawcza ZG PTTK Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego. Inicjatywy organizacyjne tej działalności sięgały natomiast ponad piętnastu lat. Z okazji tego skromnego jubileuszu, oprócz specjalnego zebrania Podkomisji z udziałem zaproszonych gości i wystawy zbiorów krajoznawczych, zostanie wydana okolicznościowa broszura.

Broszura licząca 12 stron opracowana została przez Adama Czarnowskiego pt. "Kolekcjonerstwo Krajoznawcze w PTTK" i powielona w Warszawie w nakładzie podobno 200 egzemplarzy, pod firmą ZG PTTK, Komisja Krajoznawcza, Podkomisja Kolekcjonerstwa Krajoznawczego w Lublinie. I ślad po tym wydawnictwie zaginął. Może ktoś coś wie na ten temat?

Z ostatniej wydanej publikacji PKK można się jeszcze dowiedzieć o ogólnopolskim sejmiku pt. "Rola kolekcjonerstwa krajoznawczego", o pokazie zbiorów młodzieżowych w Kołobrzegu, o sesji pt. " Zbiory pocztówek w kolekcjonerstwie krajoznawczym" która odbyła się w Zamościu, o wystawie w Grudziądzu pt. "Architektura e ekslibrisie", o specjalnym pokazie PKK dla gości zagranicznych w Krakowie, o katalogu pocztówek pt. "Chełmskie na starej pocztówce", o tym, że w Krakowie kol. Roman Biniek wydał już 14 zeszytów pt. "Informator Kolekcjonera", o 10 Złazie Zbieraczy w Rudzińcu, o pokazie kolekcji krajoznawczych na CZAK`88 we Wdzydzach Kiszewskich oraz przeczytać sprawozdanie z działalności Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego za rok 1988. Podkomisja pracowała wtedy w składzie: przewodniczący - Adam Czarnowski (Warszawa), wiceprzewodniczący - Stanisław Misztal (Lublin), sekretarz - Sławomir Bracław (Lublin), członkowie - Roman Biniek (Kraków), Mieczysław Kołodziejczyk (Świdnik - urlopowany), Witold Nastiuszonek (Warszawa - chory), Wojciech Kowalski (Lublin), Janusz Motyka (Przemyśl), Jerzy Nowok (Zabrze), Marek Wyszkowski (Lublin), ponadto działali tzw. konsultanci: Stefan Anioła (Poznań), Tadeusz Czosnyka (Wojcieszów), Zygmunt Kałuża (Rzeszów), Krzysztof Kończewski (Piła), Jerzy Morgulec (Warszawa). Celowo podaje cały skład, gdyż co trochę pojawiają się reklamacje do Podkomisji, której już nie ma a osoby w.w. jeszcze czasem można odszukać.

Rozpisałem się o ostatniej publikacji a miałem zamiar napisać o ostatniej informacji PKK, jaka wpadła mi w ręce. Otóż w dniu 9 czerwca 1992 roku Przewodniczący Komisji (taka jest właśnie pieczątka na piśmie które wpłynęło do ZG PTTK w dniu 10.06.92 roku, ldz. 1401/92 ) napisał "Informację o działalności Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego Komisji Krajoznawczej ZG PTTK w: latach 1991 - 92". Zresztą lepiej będzie jak zacytuję te informacje dosłownie:

"Podkomisja została powołana decyzją Komisji Krajoznawczej ZG PTTK z dnia -______ . Przewodniczącym Podkomisji został wyznaczony kol. Marek Wyszkowski, członek Komisji Krajoznawczej ZG PTTK. Siedziba Podkomisji pozostała w Lublinie, przy Regionalnej Pracowni Krajoznawczej. W 1991 r. RPK znajdowała się w remoncie, co utrudniało kontakt z działaczami (brak możliwości przejścia przez budowę). W 1991 r. złożono w ZG PTTK plan działania Podkomisji i wystąpiono o przyznanie obiecanej dotacji na przewidzianą planem działalność w wysokości 1.000.000,- zł. Dotacji tej nie otrzymano. W 1992 r. kontynuowana jest realizacja planu z 1991 r. w zakresie ograniczonym do działalności środowiskowej, na tę działalność w 1992 r. również nie otrzymano żadnej dotacji. Obecnie Podkomisja pozostała bez: środków finansowych, siedziby (wobec zlikwidowania ROP i zawieszenia działalności RPK w Lublinie) oraz oparcia o jakąkolwiek jednostkę organizacyjną PTTK, utrudnia to nawet zwoływanie zebrań, wysyłanie i przyjmowanie korespondencji.

W 1991 r. wystąpiono do ZG PTTK (pismem z dn. 29.05.91) o pomoc w uzupełnieniu składu Podkomisji o 3 osoby spoza środowiska lubelskiego. Wielokrotne starania o udział w Podkomisji kol. Adama Czarnowskiego nie dały rezultatu. Nie uzyskano również propozycji akcesu do składu Podkomisji innych kolekcjonerów. Obecnie Podkomisja działa w składzie:

 1. Marek Wyszkowski - przewodniczący

2. Wojciech Kowalski - vice przewodniczący

3. Sławomir Bracław - sekretarz

4. dr Władysław Anasiewicz - członek

5. Irena Kołodziejczyk - członek

6. Mieczysław Kołodziejczyk - członek

7. Zdzisław Kowalik - członek

8. Stanisław Misztal - członek

 W 1991 r. Podkomisja odbyła 3 zebrania i w 1992 r. - 1 zebranie. Kontynuowane są następujące działania:

Wobec braku możliwości organizacyjnych i finansowych nie wykonano zadań planowych:

 "I to byłoby na tyle" - jak mówi prof. mniemanologii stosowanej Jan Stanisławski. Czy jest jeszcze późniejszy dokument Podkomisji a zwłaszcza przekazujący do depozytu Oddziału Miejskiego w Lublinie materiały Podkomisji - nic nie wiadomo? Aktualnie, po wielu przeprowadzkach, materiały te znajdują się w skrzynkach na strychu Oddziału Miejskiego w Lublinie, gdzie na dodatek nie ma światła. Próba oceny stanu tych materiałów w czasie zaplanowanej lustracji RPK w Lublinie spełzła więc na niczym. Czy jest ktoś, kto potrafi wyjaśnić tajemnicę czarnych skrzynek na strychu Oddziału Miejskiego w Lublinie ???

Henryk Paciej


Wolna trybuna kolekcjonerów

  powrót do spisu treści BK 4

Jestem rozczarowany, że koledzy którzy zadeklarowali się przynależeć do Klubu (ich nazwiska i adresy podano w "Biuletynie"), nie odpowiadają na listy wysyłane do nich przez innych członków!!!

 

Jerzy Zdunek


Trzeba koniecznie dotrzeć

  powrót do spisu treści BK 4

Dopóki w Lublinie istniała i działała Podkomisja Kolekcjonerstwa Krajoznawczego pod kierownictwem Kol. Adama Czarnowskiego i regularnie odbywały się spotkania i imprezy "Chomika" - uczestniczyłem regularnie w spotkaniach, wystawach itp. Byłem członkiem Podkomisji. Zostałem również Jurorem Zbiorów Krajoznawczych. Zdobyłem wszystkie chyba dostępne wyróżnienia - Plakietkę Zbiorów Krajoznawczych, chyba kilkakrotnie, za różne zbiory, Odznakę Kolekcjonerską. Uczestniczyłem w opracowywaniu niektórych regulaminów obowiązujących w dziedzinie kolekcjonerstwa. Szkoda, że w Lublinie nie ma komu kontynuować tematu... Może uda się Koledze w Opolu. Trzeba jednak koniecznie dotrzeć do materiałów Podkomisji - aby nie otwierać otwartych drzwi. Wszelkie materiały (exlibrisy, plakietki, odznaki itp.) powinny być przekazane przez Kolegów z Lublina.

Spróbowałem na naszym terenie zorganizować imprezę kolekcjonerską, odbyła się jedna w Łańcucie, były też pokazy na naszych Zlotach Przodowników TP i GOT. Posiadam następujące zbiory krajoznawcze:

1. Pokaźna kolekcja literatury turystycznej - przewodniki, mapy, itp.,

2. Kolekcja "Tatry w filatelistyce",

3. Inne zbiory filatelistyczne: np. "Ratusze polskie", "Zamki polskie",

4. Kolekcja widokówek z mapami zamiast ilustracji,

5. Kolekcje obrazków Maryjnych - wizerunki Matki Bożej koronowane,

6. Kolekcja znaczków rajdowych - różne serie...

oraz kilka jeszcze innych kolekcji (odznaki przewodnickie, odznaki regionalne itp.).

Obecnie jestem również Prezesem Okręgu Polskiego Związku Filatelistów, stąd zbiory filatelistyczne są mi najbliższe. Nazbierało się tego trochę.

Chętnie włączę się w miarę możliwości do prac w dziedzinie kolekcjonerstwa krajoznawczego. Jako członek Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK, próbuję również zaszczepić wśród Kolegów "górali" bakcyl kolekcjonerstwa. To tyle na początek.

Zygmunt Kałuża


 Powołać do życia taki klub

  powrót do spisu treści BK 4

Uważam, że zorganizowanie się kolekcjonerów jest konieczne. Ułatwi im to powiększanie swoich kolekcji a jednocześnie propaguje PTTK-owskie rajdy, działalność programowa, turystyczną i krajoznawczą. Organizując wystawy znaczków, medali itp. przybliżamy idee naszego Towarzystwa, Jego program i powiększamy Jego członkostwo, kadrę oraz zyskujemy grono sympatyków - a często sponsorów. Konieczne jest wydanie spisu członków ogólnopolskiego Klubu Kolekcjonerów wraz z ich adresami kontaktowymi, celem ułatwienia nam działalności kolekcjonerskiej. Jestem działaczem PTTK-owskim od 32 lat. Kolekcjonerstwem pasjonuję się od wielu lat, a o istnieniu zorganizowanej działalności kolekcjonerskiej nigdy nie słyszałem, mimo iż w Szczecinie jestem jednym z bardziej znanych kolekcjonerów i posiadam w miarę duże zbiory. Jestem wiceprezesem Szczecińskiego Klubu Wędrowców PTTK "Pełzaki".

Kolekcjonuję:

 Mój wniosek: powołać do życia taki klub! I jeszcze jedno: kolekcje mogę uzupełniać poprzez kontakty z takimi jak ja pasjonatami, natomiast nie potrafię przełamać częstych barier biurokratycznych. Na przykład w Opolu jest nie do pokonania oporność ludzi siedzących w komisjach weryfikujących odznaki. Od lat staram się uzyskać tj. odkupić odznaki Raju Kolarskiego Dookoła Opola, oraz Kolarską Odznakę "Znam Ziemię Opolską" - komplet. Piszę do nich, wręcz błagam o te odznaki. I nic - odpowiedź jest jedna - trzeba je zdobywać. Nie można uzyskać w celach propagandowych. Do ludzi tych nie dociera, że robiąc na Pomorzu Zachodnim wystawę pt: "Regionalne Odznaki Turystyczno-Krajoznawcze PTTK" nie tylko reklamuję region, ale jednocześnie propaguję taką odznakę. Do tych skostniałych oponentów nie dociera, że dzięki takim wystawom turyści często dowiadują się o istnieniu właśnie takich odznak i to na terenach na które oni się wybierają wraz z młodzieżowymi obozami wędrownymi. Mam również pytanie. W 1979 odnotowano w ZW PTTK, że przyznano mi Plakietkę Zbiorów Krajoznawczych (nr weryfikacji 19/79). Niestety do dnia dzisiejszego nie otrzymałem tej plakietki. I teraz mam pytanie: jak odzyskać plakietkę? Serdecznie proszę o pomoc w uzyskaniu tych odznak i plakietki.

Zdzisław Jerzy Steć


Bolą mnie regulaminy

  powrót do spisu treści BK 4

Kolekcjonuję:

Zbiór liczy około 5000 egzemplarzy i otrzymałem za niego Plakietkę Zbiorów Krajoznawczych nr 184/84.

Otrzymałem kilka dyplomów z udziału w konkursach kolekcjonerskich w moim regionie to jest w woj. jeleniogórskim, gdy jeszcze konkursy były organizowane.

Natomiast wnioski o dalsze stopnie kolekcjonerskie po uzyskaniu Plakietki Zbiorów Krajoznawczych - pozostały bez echa - teraz rozumiem dlaczego.

Chcę włączyć się w działalność społeczną na rzecz kolekcjonerstwa krajoznawczego, ale trudno mi będzie zapewnić swą aktywność w takiej dyscyplinie, gdy kontakt w pewnych sprawach jest konieczny. Otóż jestem księdzem katolickim na parafii wiejskiej - sam, dlatego w spotkaniach, przynajmniej w pewnych okresach nie będę mógł uczestniczyć, ale gotowość korespondencyjną zapewniam.

Bolą mnie regulaminy odznak kolekcjonerskich w całości - bo nie są dla turystów a szczególnie dziś. Jeżeli kolekcjonerstwo chce mieć swe odznaki - a powinno mieć, to chciałbym dołączyć swój głos terenowy. Bardzo proszę o przesłanie regulaminu odznak kolekcjonerskich, ponieważ pragnę "terenowo" ustosunkować się do wymogów. Z turystycznym pozdrowieniem

Władysław Smoter

Od Red.

Wysyłam 1 i 2 nr "Biuletynu kolekcjonerskiego" gdzie były propozycje zmian i szeroka ogólnopolska dyskusja nad regulaminami. Aktualnie sytuacja wygląda tak: poprawione regulaminy są zatwierdzone przez Komisję Krajoznawczą ZG PTTK, jednak publikacja ich została wstrzymana do czasu wyjaśnienia: co pozostało z materiałów Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego z siedzibą w Lublinie (głównie chodzi o ewidencje wydanych odznak i wyróżnień oraz jakie ich ilości pozostały). Być może nic nie uda się odzyskać i trzeba "tę zabawę rozpocząć od początku". Oczekuję więc na propozycje nawet rewolucyjne, gdyż sprawa ciągle jest w trakcie załatwiania do końca i wszystko jest jeszcze możliwe.


Kalendarz działań Komisji Krajoznawczej ZG PTTK

dotyczących kolekcjonerstwa krajoznawczego

  powrót do spisu treści BK 1


 powrót do spisu treści BK 1

Znaczki "Chomika"

  

 powrót do spisu treści BK 1 


"Biuletyn kolekcjonerski" wydawany dla członków "4K" - Korespondencyjnego Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców -
przez Komisję Krajoznawczą Zarządu Głównego PTTK


Informację opracował: Henryk Paciej Wszelkie uwagi można przekazać na adres email : henrykp@miramex.com.pl
Copyright C 1997 RPK PTTK OPOLE. All rights reserved. Aktualizowane: lipiec 07, 2004.