Nr 09/2004

Powrót

Podkomisja Kolekcjonerstwa Krajoznawczego (2)

W numerze 4/2004 „Na kolekcjonerskim szlaku” piszemy jak doszło do powstania Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego przy Komisji Krajoznawczej ZG PTTK. Przypomnę, że Adam Czarnowski i Tadeusz Sobieszek na zebraniu Komisji Krajoznawczej ZG PTTK w dniu 15 czerwca 1979 r. zgłosili wniosek w sprawie powołania Zespołu do spraw kolekcjonerstwa. Podczas CZAK-u w Krakowie, e dniu 11 sierpnia 1979 roku nastąpiło powołanie Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego przy Komisji Krajoznawczej ZG PTTK w oparciu o RPK w Lublinie, częściowo z aktywem Klubu „Chomik” przy Rzemieślniczym Oddziale PTTK w Lublinie.

Pierwsze zebranie Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego odbyło się w dniu 14 września 1979 roku w składzie: przewodniczący Tadeusz Sobieszek (Lublin), wiceprzewodniczący Adam Czarnowski (Warszawa), sekretarz Tadeusz Chmielewski (Lublin), członkowie: Mieczysław Kołodziejczyk (Lublin), Wojciech Lipniacki (Szczecin), Zygmunt Nasalski (Lublin).

W czasie I kadencji działały dwa formalne ogniwa terenowe” Klub Kolekcjonerów Krajoznawców przy Komisji Krajoznawczej ZW PTTK w Krakowie (przew. Roman Biniek) i Klub Kolekcjonerów Krajoznawców „Chomik” przy Oddziale Rzemieślniczym PTTK w Lublinie (przew. Wojciech Kowalski). Grupy kolekcjonerów ujawniły się w Komisjach Krajoznawczych PTTK w Opolu i Warszawie, a także w Oddziałach w Elblągu, Jędrzejowie i Wałbrzychu.

Początek II kadencji Podkomisji KK ZG PTTK to data 1982.05.15 i odtąd podkomisja działała w składzie: Adam Czarnowski (Warszawa) przewodniczący, Stanisław Misztal (Lublin) wiceprzewodniczący, Tadeusz Chmielewski (Lublin) sekretarz (do 30.VI.1983), Wojciech Kowalski (Lublin) sekretarz (od 1.VII.1983, przed tym członek podkomisji), Mieczysław Kołodziejczyk (Lublin), Jerzy Komorowski (Wrocław), Wojciech Lipniacki (Szczecin), Zygmunt Nasalski (Lublin), Witold Nastiuszonek (Warszawa). W czasie kadencji dokooptowano kolegów: Roman Biniek (Kraków) i Jerzy Motyka (Przemyśl) od 1.XII.1983, Jerzy Nowak (Zabrze) od 1.II.1984 i Jan Zienkiewicz (Łódź) od 1.VI.1984. Ze składu Podkomisji ubył w końcu 1983 Tadeusz Chmielewski z Lublina. Siedzibą Podkomisji była nadal Regionalna Pracownia Krajoznawcza przy ZW PTTK w Lublinie, a jej biurowe agendy od 1.VII.1983 prowadził kierownik tej Pracowni Sławomir Bracław. Działalność w terenie rozwijały kluby i inne zespoły organizacyjne o profilu kolekcjonerstwa: w Krakowie, Koszalinie, Lublinie, Pile, Przemyślu, w Warszawie oraz w pewnym stopniu w Gliwicach.

III kadencję Podkomisja KK ZG PTTK (od 1986.10.20) działała w składzie: Adam Czarnowski – przewodniczący (Warszawa), Stanisław Misztal – wiceprzewodniczący (Lublin), Sławomir Bracław – sekretarz (Lublin), Roman Biniek – członek (Kraków), Mieczysław Kołodziejczyk – członek (Lublin), Wojciech Kowalski – członek (Lublin), Wojciech Lipniacki – członek (Szczecin), Janusz Motyka – członek (Przemyśl), Witold Nastiuszonek – członek (Warszawa), Jerzy Nowak – członek (Zabrze), Marek Wyszkowski – członek (Lublin). Od połowy 1988 r. współpracował z Podkomisją Tadeusz Konieczka (Inowrocław). Podkomisja mianowała konsultantów w osobach: Stefan Anioła (Poznań), Tadeusz Czosnyka (Wojcieszów), Zygmunt Kałuża (Rzeszów), Krzysztof Kończewski (Piła), Jerzy Morgulec (Warszawa). W terenie działały kolekcjonerskie kluby i inne zespoły organizacyjne w Jeleniej Górze, Krakowie, Lublinie, Pile, Przemyślu i Rzeszowie oraz epizodycznie w Gliwicach, Grudziądzu, Kielcach i Łęczycy.

W pierwszych latach działalności Podkomisji określono formułę programową, a później rozwijano ją i upowszechniano.

Przyjęto zasadę, że za zbiory krajoznawcze uważa się takie, które umożliwiają poznanie tematu związanego z krajem i popularyzują go. Kolekcja musi więc umożliwiać poznanie danej dziedziny wiedzy krajoznawczej (jej wycinka, problemu, regionu itp.)

Istotny jest nie tylko sam zbiór, ale odpowiedni układ przedmiotów oraz informacja o nich i o temacie, który prezentują.

Jako szczególnie cenne uznaje się kolekcjonerstwo powiązane z osobistym uczestnictwem zbieracza w imprezach turystyczno-krajoznawczych, ze zwiedzaniem terenu, jak i z działalnością organizacyjną.

Ważne jest trwałe zabezpieczenie cenniejszych zbiorów i niedopuszczenie do ich rozproszenia.

Dalszym nurtem działalności kolekcjonerów-krajoznawców jest upowszechnianie wiedzy o kraju przez odpowiednie wykorzystanie swoich kolekcji; do organizowania pokazów i wystaw, do ilustrowania prelekcji, upoglądowianiu wykładów szkoleniowych, urządzaniu wystroju wnętrz, do prowadzenia inwentaryzacji, do opracowań autorskich, współdziałania z placówkami muzealnymi itp.

Ranga kolekcjonerstwa została parokrotnie uwypuklona na węzłowych naradach PTTK.

W 1980 r. Kongres Krajoznawczy w Płocku przyjął do Krajoznawczego Programu Turystyki (poz.31) sformułowania: „Należy rozwijać i popierać zbieractwo i kolekcjonerstwo krajoznawcze związane z turystyką....”.

W 1985 r. Plenum ZG PTTK poświęcone udziałowi Towarzystwa w kulturze narodowej podjęło m.in. uchwałę o popieraniu kolekcjonerstwa krajoznawczego.

Ponadto problematyka i znaczenie kolekcjonerstwa były referowane na licznych centralnych i regionalnych naradach zajmujących się historią, dokumentacją i kulturą: w 1984 – w Krakowie i Ameliówce, 1985 – w Krakowie, Elblągu i Pile, 1986 – w Tucholi, 1987 – we Wrocławiu, Łańcucie i Piotrkowie. W 1988 r. referowano sprawy kolekcjonerstwa na Ogólnopolskich Sejmikach Przedkongresowych w Krakowie, Uniejówie i Białymstoku. Specjalną imprezą problemową był Ogólnopolski Sejmik pt. Rola Kolekcjonerstwa Krajoznawczego z udziałem środowisk z poza PTTK odbyty w Lublinie 1989 r.

Mając na uwadze dalsze upowszechnianie kolekcjonerstwa Komisja dokonała nowelizacji systemu odznak, który z upływem czasu stał się niewystarczający. W latach 1985-1987 wypracowano nowe zasady (Wojciech Lipniacki, Adam Czarnowski), konsultowano je z innymi członkami Podkomisji oraz w szerokim gronie działaczy terenowych i Komisji Krajoznawczej ZG PTTK. Komisja ta zatwierdziła regulamin odznak w maju 1988 r., a w czerwcu przyjęło go Prezydium ZG PTTK z mocą obowiązującą od 1.01.1988 r.

Liczba uzyskanych odznak w starym systemie (1975-1987) przedstawia się następująco: Plakietka Zbiorów Krajoznawczych – 287, Ekslibris Krajoznawcy Bibliofila – 312.

Poza działalnością popularyzatorską Podkomisja przywiązuje dużą uwagę do pogłębiania specjalistycznych problemów kolekcjonerstwa. W tym zakresie Podkomisja inicjuje określone prace badawcze i metodyczne oraz patronuje ich realizacji przez kolegów podejmujących poszczególne zagadnienia.

W ten sposób powstały opracowania dotyczące: odznak i znaczków naszego Towarzystwa, ekslibrisów, pocztówek, filatelistyki oraz historii i metod kolekcjonerstwa krajoznawczego m.in. publikowane w broszurach.

Powyższe informacje pochodzą ze specjalnego Biuletynu kolekcjonerskiego nr 2(15) z 1999 roku, który w całości był poświęcony publikacji Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego przygotowanej przez Adama Czarnowskiego na 10-lecie podkomisji a wydanej dopiero na 20-lecie w – organie klubu „4K” – Korespondencyjnego Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców. Przypomnienie jak doszło do postania Podkomisji Kolekcjonerstwa Krajoznawczego niech będzie uczczeniem pionierów kolekcjonerstwa krajoznawczego z okazji jubileuszu 25-lecia powołania PKK.
     Jednocześnie Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK w Opolu przy Oddziale Regionalnym PTTK Śląska Opolskiego oraz Zespół ds. Kolekcjonerstwa Komisji Krajoznawczej ZG PTTK, apelują o dokumentowanie historii oraz bieżącej działalności w PTTK dotyczącej kolekcjonerstwa i nadsyłanie materiałów (zdjęć, wydawnictw, programów, ulotek, widokówek, znaczków, itp., itd.) na adres: RPK PTTK w Opolu, ul Barlickiego 2a, 45-083 Opole, tel./fax. (0-77) 453-63-48, e-mail: pttkorsoopole@neostrada.pl

.

 


Miasta polskie

Po Sandomierzu, Gdańsku i Lublinie przyszła kolej na Łódź, którą prezentujemy w cyklu znaczków obiegowych „Miasta polskie”.
Poczta Polska wprowadziła znaczek do obiegu 14 maja 2004 r.

Znaczek o wartości 1,90 zł, z przywieszką priorytetową przedstawia fragmenty  kościoła Zesłania Ducha Świętego i Pałacu Izraela Pańskiego w Łodzi, a wydrukowano go techniką rotograwiurową, na papierze fluorescencyjnym w formacie 31,25 x 25,5 mm, w wielomilionowym, powtarzalnym nakładzie.

Arkusz sprzedażny zawiera 20 znaczków i 20 przywieszek.

W dniu wprowadzenia znaczków do obiegu w sprzedaży były koperty pierwszego dnia obiegu FDC, opatrzone datownikiem okolicznościowym, stosowanym w Urzędzie Pocztowym Łódź 1.

Na kopercie umieszczono fragment budynku zakładów bawełnianych Izraela Poznańskiego, datownik natomiast przygotowano na podstawie pieczęci łódzkiej z 1577 r.

Autorem projektów znaczków, kopert i datownika jest artysta plastyk Andrzej Gosik.

Oznakowanie listu za pomocą przywieszki cytowanej na wstępie jest wyróżnikiem jego kategorii.

                                                                                                                                                                                  Piotr Wieczorek z Warszawy

 

Powrót


Informację opracował: Henryk Paciej. Wszelkie uwagi można przekazać na adres email : henrykp@miramex.com.pl
Copyright C 2004 RPK PTTK OPOLE. All rights reserved.  Aktualizowane: listopad 05, 2004.