Nr 06/2003

Powrót

Janusz Motyka

 Z krajoznawczych kolekcji (6)

Akademicki Klub Turystyczny we Lwowie

29 kwietnia 1906 r. we Lwowie powstał Akademicki Klub Turystyczny – chronologicznie, jako druga po Towarzystwie Tatrzańskim organizacja turystyczna na ziemiach polskich. Inicjatorem jego założenia był Mieczysław Orłowicz, wówczas absolwent prawa, student historii sztuki Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Stowarzyszenie obejmowało działalnością całą Europę. Było pierwszym towarzystwem turystycznym
w Polsce, nie ograniczającym się wyłącznie do turystyki górskiej. Inauguracyjna wycieczka odbyła się 6 maja 1906 r. do zamku w Olesku i Podhorcach. Wyjeżdżano w bliższe i dalsze okolice Lwowa, Karpaty Wschodnie, Pieniny, Tatry, Podole, jak też do Prus Wschodnich, Czech, Saksonii, w Alpy Szwajcarskie i in.

W pierwszym roku działalności AKT liczył 43 członków. Pierwszy Zarząd AKT
(tzw. Wydział) tworzyli: Mieczysław Orłowicz – prezes (pełnił tę funkcję przez kilka kadencji w latach 1906-1911), Adam Konopczyński – wiceprezes, Wacław Kowalewski – sekretarz, Wilhelm Landesberg – z-ca sekretarza, Bronisław Drecki – skarbnik, Władysław Smolka – z-ca skarbnika, oraz Kazimierz Świtalski i Tadeusz Ostrowski (członkowie). Prowadzono aktywną działalność odczytową.

Od 1908 r. wyodrębniła się Sekcja Narciarska; niestety, brak jest informacji czy miała własną odznakę.

AKT niemal od początku swego istnienia (z końcem 1906 r.) wchodził jako członek zbiorowy w skład Akademickiego Związku Sportowego. Działacze AKT z Mieczysławem Orłowiczem na czele byli bardzo aktywni; tylko w latach 1906-1914 zorganizowali ponad 500 wycieczek zarówno na terytorium RP jak też poza jej granicami. Organizacja skupiała ok. 1000 członków. Efektem doświadczeń zebranych podczas wędrówek były wydawnictwa AKT: „Przewodnik po Europie” (1909 r.) oraz „Ilustrowany przewodnik po Galicji” (1914 r.)

AKT zakończył działalność w 1923 r.

Do wyróżnienia członków AKT w masie studentów jak też popularyzacji Klubu w środowisku akademickim (i daleko poza nim) w początkowym okresie działalności służyła specyficzna oznaka organizacyjna: była to szarfa noszona w poprzek piersi, koloru jasnozielonego, srebrnego i ciemnozielonego. Kolor jasnozielony symbolizował łąki, kolor srebrny – rzeki a kolor ciemnozielony – lasy.

Ponadto obowiązywała wielobarwna, emaliowana oznaka metalowa. Na dwie skrzyżowane ciupagi nałożona była okrągła „blacha”. Dominowały w niej kolory: biały, czerwony, złoty i niebieski. Przedstawiała na czerwonym tle kwiaty górskie; goryczki (gencjany) i szarotki z napisem dookoła: „Akad. Klub Turystyczny Lwów”. Decyzję o jej ustanowieniu podjęto na Walnym Zebraniu w dniu 9 marca 1907 r. Wzór opracowano w firmie Lauera w Norymberdze. W pierwszym roku funkcjonowania zamówiono u producenta 50 odznak, sprzedano (z niewielkim zyskiem) 36 egzemplarzy w cenie 2 korony i 50 halerzy za sztukę.

W ciągu kilkunastu lat działalności Klubu odznaka była bardzo popularna, zdaniem dr Mieczysława Orłowicza sprzedano jej w całym kraju około 1000 egz., z tego najwięcej we Lwowie i jego okolicach. Obecnie, z racji powojennego podziału Europy, w obecnych granicach Polski odznaka AKT jest prawie niespotykana, na rynku kolekcjonerskim pojawia się niezmiernie rzadko.

Janusz Motyka
motyka56@wp.pl

 AKTodzn.jpg (19735 bytes)

Powrót


Informację opracował: Henryk Paciej. Wszelkie uwagi można przekazać na adres email:  henrykpaciej@orso.pttk.pl
Copyright C 2003 RPK PTTK OPOLE. All rights reserved.  Aktualizowane: czerwiec 03, 2005.