.

logo-NKS.jpg (6145 bytes)

10
----
2001

Powrót

MAŁA GALERIA EKSLIBRISU

Założycielem „Małej Galerii Ekslibrisu” przy Klubie „Centrum” Spółdzielni Mieszkaniowej w Grudziądzu jest Henryk Stopikowski. O tym, kim jest Henryk Stopikowski dowiadujemy się z publikacji „Wielkie fascynacje małą grafiką” opisującej 50 wystaw w „Małej Galerii Ekslibrisu”, w której Stanisław Poręba w skrócie przedstawia Jego życiorys.

Urodził się 2 listopada 1935 r. w Grudziądzu. Ukończył studia z dziedziny ekonomii (mgr ekonomii). Obecnie pracuje jako nauczyciel szkół średnich. Jako działacz związany jest m.in. z Polskim Towarzystwem Turystyczno-Krajoznawczym (wieloletni prezes zarządu PTTK w Grudziądzu), Grudziądzkim Towarzystwem Kultury (członek zarządu, obecnie przewodniczący Komisji Rewizyjnej GTK), Kołem Miłośników Dziejów Grudziądza oraz Kołem Miłośników Książki i Ekslibrisu (przewodniczący Sekcji Ekslibrisu).

Od 1985 r. zajmuje się też kolekcjonerstwem ekslibrisów. Zgromadził kolekcję liczącą 7000 ekslibrisów, pochodzących z całego świata. Obecnie jest to największa kolekcja ekslibrisów w Grudziądzu i regionie grudziądzkim, a także jedna z większych kolekcji w Polsce. W Jego zbiorach znajdują się ekslibrisy, wykonane w wielu technikach graficznych, przez ponad 400 twórców z całego świata. Wśród nich są ekslibrisy wykonane przez twórców profesjonalnych (zawodowych artystów malarzy i grafików), twórców nieprofesjonalnych (amatorów), w tym przez młodzież i dzieci. Częścią Jego kolekcji jest zbiór ponad 100 ekslibrisów Jemu poświęconych, czyli wykonanych na Jego nazwisko, przez zaprzyjaźnionych z Nim twórców krajowych i zagranicznych. Utrzymuje z nimi kontakt drogą korespondencyjną oraz prowadzi wymianę ekslibrisów. Wymianę ekslibrisów prowadzi też z kilkunastoma kolekcjonerami tych znaków, liczącymi się w skali kraju oraz poza jego granicami. Współpracuje ze światowym Centrum Ekslibrisu w Saint Niklass (Belgia).

Owocem tych kontaktów są liczne Jego wyjazdy poza teren Grudziądza, na wystawy ekslibrisów lub w celach towarzyskich, podtrzymuje związki z różnymi środowiskami twórców oraz kolekcjonerów. Przed kilku laty odbył m.in. podróż do Kazachstanu (dawne tereny ZSRR), na zaproszenie miejscowych twórców. W kilku miejscowych miastach odbyły się tam wystawy ekslibrisów z Jego kolekcji.

W pewnym sensie uzupełnieniem Jego kolekcji ekslibrisów jest bogaty zbiór literatury na temat ekslibrisu, w postaci książek, broszur, informatorów, katalogów wystaw, czasopism oraz wycinków z gazet.

Opracował i wydał 3 teki ekslibrisów pt. „Ekslibrisy – Architektura Grudziądza”. Ukazały się one drukiem w Grudziądzu, w latach 1991 – 1992 i wydane zostały przy pomocy finansowej Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury, Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i Urzędu Miasta w Grudziądzu. Jest też m.in. współautorem przewodnika „Grudziądz i okolice” (Grudziądz 1990) oraz broszury „Grudziądzanie i ich ekslibrisy” (Grudziądz 1992, cz. I).

Do swoich osiągnięć może zaliczyć bogatą działalność na polu popularyzacji ekslibrisu, m.in. na terenie swojego rodzinnego miasta. Zaczynał ją kiedyś od organizowania niewielkich wystaw, towarzyszących różnym imprezom krajoznawczym. Jest założycielem „Małej Galerii Ekslibrisu” przy Klubie „Centrum” Spółdzielni Mieszkaniowej w Grudziądzu, w której czynna jest obecnie 50 wystawa z Jego kolekcji oraz „Szkolnej Galerii Ekslibrisu” przy Zespole Szkół Ekonomicznych w Grudziądzu, w której zorganizował około 20 wystaw.

Do wielkich Jego osiągnięć należy zorganizowanie w ciągu 10 ostatnich lat 5 razy Międzynarodowego Biennale Ekslibrisu w Grudziądzu oraz wydanie drukiem katalogów wystaw pokonkursowych.

Od lat wygłasza też liczne odczyty na tematy ekslibrisu, m.in. w Klubie „Centrum”, grudziądzkich bibliotekach i szkołach.

Sam autor publikacji „Wielkie fascynacje małą grafiką” opisującej Jego 50 wystaw w „Małej Galerii Ekslibrisu” w Grudziądzu wypowiada się o tym następująco:

Powstanie w Klubie „Centrum” Małej Galerii Ekslibrisu było dla mnie inspiracją do zaprezentowania tak wielu różnorodnych tematycznie ekslibrisów wykonanych przez znanych i często nieznanych twórców reprezentujących różne techniki graficzne.

W publikacji niniejszej znajdziecie Państwo krótkie notki biograficzne wszystkich twórców, których prace wystawiane były w Galerii. Wielu z nich ma stały kontakt z naszym miastem, wykonują ekslibrisy instytucjom i osobom prywatnym, uczestniczą w konkursach i dużych wystawach.

Wspominam także tych, których już nie ma wśród nas, Są to Stanisław Hlinovsky z Czech, Bogusław Szczepańczyk z Wodzisławia Śląskiego i Vytautas Jaštas z Wilna.

Prace niektórych twórców prezentowałem w Małej Galerii Ekslibrisu kilkakrotnie, wobec tego nie mogłem w publikacji zachować kolejności wystaw. Twórcy ci opisani są tylko raz, z podaniem terminów wystaw.

W wielu przypadkach podaję bardzo skromne informacje o autorach. Miałem często trudności z otrzymanie pełnych biogramów, w niektórych zaś przypadkach nie wszystkie znane mi informacje mogłem zamieścić z uwagi na ograniczone ramy tego wydawnictwa.

Zachęcony dużym zainteresowaniem zwiedzających Małą Galerię Ekslibrisu przygotowuję kolejne ekspozycje i uzupełniam brakujące informacje o twórcach. Będę także zapraszać innych kolekcjonerów, by mogli w Grudziądzu zaprezentować swoje cenne zbiory.

Serdecznie dziękuję Zarządowi Spółdzielni Mieszkaniowej za udostępnienie pomieszczeń Klubu „Centrumna te wystawy oraz Grudziądzkiemu Towarzystwu Kultury i innym sponsorom za umożliwienie mi wydania tej publikacji.

Mała Galeria Ekslibrisu w Grudziądzu prezentuje stale wystawy ekslibrisów, zmienianych tematycznie co 2 miesiące. Zainteresowanym podaję adres Małej Galerii Ekslibrisu: Klub "Centrum" Spółdzielni Mieszkaniowej, ul. Moniuszki 13, 86-300 Grudziądz, tel. 465-90-50.

H.P.

 

Powrót


Nowe wydawnictwa

Słownik nakładców i wydawców pocztówek na Ziemiach Polskich oraz poloników

Filokartyści otrzymują ostatnio bardzo przydatne wydawnictwo. Jest to „Słownik nakładców i wydawców pocztówek na Ziemiach Polskich oraz poloników”.

Pierwsza część: Aa-Aź ukazała się w grudniu 2000r. Ostatnio wyszła cześć II Ba-Bz i Ca-Ch. W przygotowaniu jest około 10 dalszych części zawierających litery Ch - Ż; mają się one ukazać do końca 2002 r.

            Pomysłodawcą i autorem, a także wydawcą tekstów "Słownika" jest mgr inż. Jerzy Morgulec, członek i były prezes Warszawskiego Klubu Kolekcjonerów. Od wielu lat pracowicie gromadzi on i precyzyjnie ustala liczne hasła "Słownika". Zawierają one nazwy i siedziby edytorów pocztówek, okresy ich działalności, rodzaje i liczby wydawanych kart oraz ujęć tematycznych i szereg innych, uzupełniających informacji, a dotyczą kart, które wyszły na obecnych i dawnych Ziemiach Polskich, a także za ich granicami od lat najdawniejszych (przed 1887 r.) do wydanych w 1989 r.

Tekst "Słownika" Jerzego Morgulca, zawiera w przybliżeniu, ponad 10 tys. edytorów z co najmniej kilkuset miejscowości. Dane te zestawił autor przede wszystkim z własnych zbiorów, współpracował też z kilkudziesięcioma kolekcjonerami oraz archiwami, bibliotekami, muzeami itp. instytucjami. Dzieło jest nie tylko ambitne, ale i unikalne, tym bardziej, że będzie ono permanentnie weryfikowane i uzupełniane stając się przewodnikiem niezbędnym dla kolekcjonerów oraz rzadką pozycją bibliofilską - ukazała się ona bowiem w 100 numerowanych egzemplarzach.

Rangę omówionego dziełka i jego dalsze drogi najwłaściwiej chyba określił naukowy autorytet w zakresie kolekcjonerstwa prof. Paweł Banaś z Politechniki Wrocławskiej w wypowiedzi zawartej na wstępie "Słownika":

"Stworzenie kompletnego - na ile w ogóle możliwe - słownika nakładców i wydawców jest zapewne przedsięwzięciem ponad miarę jednego, choćby najbardziej upartego i pracowitego filokartysty. Z wielu względów i cenna i godna pochwały inicjatywa pana Jerzego Morgulca wymaga konkretnego wsparcia, o które pozwalam sobie w tym miejscu gorąco apelować. Niechże zatem każdy z nas, miłośników czy badaczy kart pocztowych, przejrzy własne zbiory i notatki a następnie czym prędzej wszelkie informacje zechce przekazać na adres autora
(i wydawcy!), któremu serdecznie życzę pomyślnej realizacji jakże ambitnego planu”.

Adres autora: Jerzy Morgulec, ul. Miła 9 m 6, 00-180 Warszawa.

Katalog pocztówek ze zbiorów Biblioteki Narodowej.

Aby dać wyobrażenie o zakresie zawartego w nim materiału, przytoczę cyfry. Katalog liczy 11 813 pozycji zanumerowanych, a w sumie obejmuje 17 300 pocztówek wydanych przed 1945 r., ma 527 stron druku (objętość dużej książki telefonicznej!), w tym indeksy: a) fotografów, wydawców, nakładców i drukarzy, b) nazw geograficznych, c) osób i tematów, a ponadto 200 czarno-białych (i 7 barwnych, na okładce) reprodukcji zdjęć.

W treści katalogu ujęto pocztówki znajdujące się w zbiorach ikonograficznych Biblioteki Narodowej w Warszawie; znaczna ich większość pochodzi z kolekcji Janusza Wasylkowskiego. Zdecydowanie przeważają reprodukcje fotografii o tematyce krajoznawczej oddane w technice druku. Mniejsza część pocztówek, to odbitki fotograficzne.

Katalog ma układ alfabetyczny według nazw geograficznych i w obrębie miejscowości, według tematów - wszystko za bieżącą numeracją. Każde hasło zawiera liczne szczegóły, m.in. tematy ilustracji (ewent. serie), autorów fotografii, wydawców lub nakładców, drukarnie, rodzaj i kolor reprodukcji, język napisów, zbiór, z którego pocztówki pochodzą itd.

W sumie jest to obszerna pozycja, jakiej dotąd w literaturze przedmiotu nie było, stanowiąca nader cenny materiał niezbędny dla badacza oraz kolekcjonera ikonografii Kresów Wschodnich, nie tylko filokartystę, dla którego jest w zasadzie przeznaczony.

Adam Czarnowski

Powrót


Informację opracował: Henryk Paciej. Wszelkie uwagi można przekazać na adres email:  henrykpaciej@orso.pttk.pl
Copyright C 2001 RPK PTTK OPOLE. All rights reserved.  Aktualizowane: czerwiec 03, 2005.