.

logo-NKS.jpg (6145 bytes)

9
----
2001

Powrót

Czy na pewno 50 lat PTTK?

Wielka Encyklopedia Tatrzańska pp Paryskich podaje: „Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze powstało z połączenia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK) i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) na wspólnym zjeździe 17.12.1950 roku”. Z powyższej informacji wynika, że obecny 2000 rok jest okrągłą 50-tą rocznicą działalności PTTK. Na pewno z tej okazji odbędą się okolicznościowe imprezy, spotkania. Może, jak to było podczas ubiegłych okrągłych jubileuszy, zostanie wydana odznaka upamiętniająca to wydarzenie.

Lecz czy szanowny Jubilat nie odmłodził się o jakieś dwadzieścia lat?

Do zadania takiego pytania upoważnia mnie posiadana w moich zbiorach Legitymacja Członkowska Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Legitymacja ta ostemplowana jest znaczkiem Ligi Popierania Turystyki na rok 1936-1937, znaczkiem Zarządu Głównego w Warszawie na 1937 r. Ponadto na stronie tytułowej widoczna jest okrągła pieczęć Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Zarząd Główny, widoczna jest również owalna pieczęć Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego Oddział we Lwowie. Strona końcowa opatrzona jest wyciągiem ze Statutu PTTK, co dowodzi, że stowarzyszenie to posiadało usankcjonowane wewnętrzne przepisy. Pobieżna lektura owego wyciągu informuje nas o posiadaniu przez Towarzystwo własnych Oddziałów, między innymi lwowskiego.

Powyższe fakty dowodzą niezbicie, że Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze istniało na pewno w 1937 roku, a może wcześniej?

Zastanawiające jest, że do tej pory nikt nigdzie nie wspomniał o takim stowarzyszeniu, które posiadało własny Statut, miało swoje Oddziały, legitymacje, które były prolongowane przez Ligę Popierania Turystyki (organizację mającą na celu promowanie ruchu turystycznego w przedwojennej Polsce). Mogła mieć własną odznakę, gdyż &15 pkt c mówi o prawie do noszenia odznaki stowarzyszenia. Tak więc, czy na pewno znamy korzenie szacownego Jubilata?

Mam nadzieję, że powyższy materiał zapoczątkuje na łamach Biuletynu Kolekcjonerskiego serię artykułów służących poszerzeniu wiedzy o ruchu turystycznym w Polsce.

Marek Nowak z Krakowa

Powrót


Głos do dyskusji

W nawiązaniu do tekstu pt. „Czy na pewno 50 lat PTTK?” autorstwa Kol. Marka Nowaka z Krakowa a zamieszczonego w „Biuletynie Kolekcjonerskim nr 4(21) z listopada 2000r. chcę dorzucić i swój skromny głos do dyskusji. Kol. Nowak zapraszając do polemiki wspomniał, że „do tej pory nikt nigdzie nie wspomniał o takim stowarzyszeniu” (chodzi o Polskie Towarzystywo Turystyczno-Krajoznawcze z okresu międzywojennego – przyp. J.M.) i sugeruje, że to była odrębna organizacja.

Moim zdaniem legitymacja PTTK z roku 1937 (nota bene ciekawy kolekcjonerski „rodzynek” jest jak najbardziej na miejscu. Otóż śledząc historię Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w pewnym okresie międzywojnia zauważamy ścieranie się dwóch tendencji: jeden kierunek ortodoksyjny o nastawieniu ściśle krajoznawczym (przewodził mu Aleksander Patkowski) drugi bardziej liberalny, „popularnoturystyczny” z dr Mieczysławem Orłowiczem na czele. Wtedy to (1928r.), kiedy dominował nurt „orłowiczowski” PTK rozszerzyło swoją działalność usługową za sprawą powołanego do życia Biura Turystycznego „Poltur”, zgłosiło swój akces do Związku Polskich Towarzystw Turystycznych. Na przełomie lat 20 i 30-tych w PTK powołano Komisję Porozumiewawczą ds. połączenia się z Polskim Towarzystwem Tatrzańskim i prowadzono pertraktacje nt. połączenia się z Polskim Touring Clubem. Wyrazem tych przemian i dążeń była czasowa zmiana nazwy PTK na Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze!

Moim zdaniem prezentowana w „BK” legitymacja jest dokumentem potwierdzającym ten okres dziejów Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, kiedy to funkcjonowało jako PTTK.

PS

W pełni popieram apel Kol. Marka Nowaka o zamieszczaniu na łamach „BK” artykułów służących poszerzeniu wiedzy o ruchu turystycznym w Polsce. Wszak naszą rolą jest nie tylko samo gromadzenie „blach”, ekslibrisów, pocztówek, itp., ale też popularyzacja nieznanych kart z historii polskiego ruchu krajoznawczego i turystycznego.

Janusz Motyka z Przemyśla motyka56@wp.pl

Powrót


Informację opracował: Henryk Paciej. Wszelkie uwagi można przekazać na adres email:  henrykpaciej@orso.pttk.pl
Copyright C 2001 RPK PTTK OPOLE. All rights reserved.  Aktualizowane: czerwiec 03, 2005.