SPRAWOZDANIE KOMISJI KRAJOZNAWCZEJ ZG PTTK Z DZIAŁALNOŚCI W 2009 R.

Uwaga
Układ Sprawozdania dostosowany jest do Planu Pracy Komisji na 2009 r.


1. Zebrania Komisji - odpowiedzialny: K. R. Mazurski
Odbyło się pięć spotkań Komisji, po jednym w każdym kwartale, w tym podczas XXXIX Centralnego Zlotu Krajoznawców "CZAK 2009" w Krakowie, oraz nadzwyczajne podczas XVII Walnego Zjazdu PTTK w Warszawie.
14. lutego w Warszawie - obecni członkowie Komisji z wyjątkiem D. Grodzkiej i R. Respondowskiego, nadto przybyli: Edward Jabłoński (v-prezes GKR), Maria Janowicz (kierowniczka CB PTTK) i Kazimierz Synowski (v-prezes Oddziału Krakowskiego i v-komandor XXXIX CZK). Na zebraniu przyjęto roczny plan pracy i omówiono szczegółowo przygotowania do VI Kongresu Krajoznawstwa Polskiego. Zauważono pomniejszanie roli Komisji w zbliżającym się Kongresie i sceptycznie odniesiono się do możliwości współpracy z organizatorami sejmików wojewódzkich z uwagi na brak zainteresowania tym z ich strony. Potwierdziły to kolejne miesiące, mianowicie Komisja była zawiadamiana – poprzez zaproszenia, o sejmikach bardzo późno, co uniemożliwiało nawet uczestniczenie w niektórych z nich. Powołano jury XVIII Ogólnopolskiego Przeglądu Książki Krajoznawczej i Turystycznej, w tym ze strony Komisji: P. Kuleczkę, W. Napiórkowskiego i M. Pawłowską. Koncepcję XXXIX CZK przedstawił K. Synowski, a po dyskusji zatwierdzono jego regulamin. Zobowiązano organizatorów do ewentualnej obniżki kosztów zapowiadających się wysoko z uwagi na brak potwierdzenia planowanego dofinansowania zewnętrznego oraz do uzgodnienia z Komisją ostatecznego programu i wysokości wpisowego.

25. kwietnia w Szczecinie - podczas dorocznego szkolenia kierowników RPK; nieobecni byli D. Grodzka, P. Kuleczka i R. Respondowski, uczestniczyła nadto M. Janowicz, także jako wykładowca i główna współorganizatorka szkolenia - obok M. Pawłowskiej. Członkowie Zespołu ds. RPK KKraj. ZG PTTK pomagali w przygotowaniu (konsultacje, ustalenie tematyki, wysokości wpisowego itp.) i przebiegu szkolenia. Uczczono pamięć zmarłych Jerzego Pawlika (Honorowego Członka Komisji) i Teofila Ligenzę vel Ozimka - Zasłużonych Instruktorów Krajoznawstwa. Zapoznano się z wynikami rozmów przeprowadzonych z przedstawicielami Wielkopolskiego Klubu Publicystów Krajoznawczych (podczas Forum Instruktorów Krajoznawstwa w Poznaniu) oraz oceniono przebieg szkolenia kierowników, odbywającego się 24-26 IV 2009 r. w Szczecinie. Podczas niego omówiono sytuację w poszczególnych Pracowniach, zapoznano uczestników z podstawami komputerowego programu PROGman i dyskutowano nad referatem "Nowoczesne sposoby pojmowania krajoznawstwa" K. R. Mazurskiego. Podkreślono duży wysiłek organizacyjny M. Pawłowskiej, M. Janowicz i Jana Krzysztonia (kierownika RPK Szczecin) oraz interesujące i wartościowe oprowadzenie uczestników szkolenia po Szczecinie przez Ryszarda Kotlę. Bardzo pozytywnie oceniono Forum Instruktorów Krajoznawstwa, które odbyło się w dniach 17-19 kwietnia 2009 r. w Przeźmierowie pod Poznaniem, z udziałem 63 osób. Staraniem W. Łęckiego uzyskano na ten cel znaczną dotację ze strony Urzędu Miasta Poznania i Wielkopolskiego Urzędu Marszałkowskiego. Bardzo dobra była organizacja tego spotkania, przygotowanego przez zespół poznański pod kierownictwem W. Łęckiego przy konsultacji J. Partyki i K. R. Mazurskiego. Organizatorzy zapewnili bardzo interesujący program krajoznawczy (wycieczka po Poznaniu i okolicach). W sesji popularnonaukowej wystąpili m.in. prezes ZG PTTK Lech Drożdżyński i prof. Andrzej Mizgajski (UAM). Niestety, uczestnicy nie zgłosili żadnych wniosków pod adresem VI KKP. Dużo czasu zajęła dyskusja podczas zebrania na temat organizacji Ogólnopolskiego Przeglądu Książki Krajoznawczej i Turystycznej wewnątrz PTTK. Sprawa ta leży jednak w kompetencjach ZG PTTK, do którego ją skierowano. Zajęto się przygotowaniami do CZAKu. Niestety, organizatorzy mimo poprzednich ustaleń nie uzgodnili wysokości wpisowego, stąd powstało zagrożenie niską frekwencją. Wstępnie przyjęto deklarację organizacji XL CZAK przez Oddział w Elblągu. Dokładnie przeanalizowano usterki w rozliczeniach finansowych niektórych RPK i podjęto odpowiednie decyzje.

19. sierpnia w Krakowie - podczas XXXIX CZAK. Nieobecni: D. Grodzka, M. Pawłowska i R. Respondowski, uczestniczyli dodatkowo Włodzimierz Łęcki - opiekun Komisji ze strony ZG, Jerzy Kapłon - skarbnik ZG PTTK i komandor Zlotu, K. Synowski - prezes Oddziału Krakowskiego i v-komandor Zlotu. Na początku W. Łęcki przedstawił szczegółowe założenia kolejnej edycji Kanonu Krajoznawczego Polski (książki) oraz serii szesnastu rozwijających go tomów wojewódzkich. Zebrani zgłosili pewne uwagi i deklarowali chęć współpracy w tym zakresie. O przygotowaniu i przebiegu Zlotu mówił J. Kapłon. Przez dłuższy czas prace przygotowawcze prowadzono z Oddziałem Wojskowym, przygotowującym XXXVIII Centralny Zlot Turystów WP. Niestety, w ostatniej chwili Oddział ten wycofał się z wcześniejszych ustaleń, co nie dało możliwości zmian w programie w celu obniżenia kosztów, a tym samym wpisowego. Uzyskana w ostatniej chwili niewielka dotacja pozwoliła na zwrot uczestnikom po 40 zł z wpłaconej sumy. Mimo wysokiego wpisowego, osiągającego kwotę 700-800 zł, zgłosiło się 124 uczestników. Zlot z bardzo bogatym programem odbył się w dniach 19-23.08.2009 r. bez zakłóceń. Komisja zatwierdziła organizację XL CZAK przez Oddział w Elblągu, zwracając szczególną uwagę na wysokość wpisowego oraz uzgodnienie przebiegu tras z organizatorami VI Kongresu Krajoznawstwa Polski, by uniknąć ew. powtórzeń niektórych tras wycieczkowych. Wraz ze skarbnikiem ZG PTTK przedyskutowano prowadzenie rozliczeń finansowych przez Komisję. Uzyskano m.in. wyjaśnienie, iż w ramach przyznanych środków (także na RPK) możliwe są drobne przesunięcia na podstawie decyzji samej Komisji. Kolejny raz długo dyskutowano o OPKKiT w aspekcie współpracy z WKPK i Wojewódzką Biblioteką Publiczną w Poznaniu. Przedmiotem stałego zainteresowania Komisji jest VI KKP, w którego Komitecie Naukowym uczestniczą - zaproszeni indywidualnie członkowie Komisji, P. Kuleczka, K. R. Mazurski i J. Partyka. Materiały z tego zakresu są sukcesywnie zamieszczane na stronie internetowej Komisji. Zgłoszono m.in. propozycję wygłoszenia czterech referatów przez członków Komisji, które zostały przedstawione na posiedzeniu tego Komitetu 26.11.2009 r. w Warszawie.

5. września w Warszawie - podczas XVII Walnego Zjazdu PTTK. Obecni: P. Kuleczka, K. R. Mazurski, W. Napiórkowski, H. Paciej i M. Pawłowska. Zebranie zwołał przewodniczący Komisji wobec pilnej konieczności podziału środków finansowych dla RPK. Podjęto stosowną uchwałę w tej sprawie.

21. listopada w Warszawie - ostatnie posiedzenie Komisji w XVI kadencji. Nieobecni to D. Grodzka, P. Kuleczka i R. Respondowski. Na podstawie informacji J. Partyki przeanalizowano przebieg XXXIX CZAK. Wyrażono J. Partyce oraz pozostałym osobom z Komitetu Organizacyjnego uznanie za bardzo sprawny przebieg Zlotu, w tym cenne wydawnictwa, zamieszczające m.in. materiały z interesującej sesji popularnonaukowej. Uchwałą Komisji powierzono organizację XLI CZK w 2011 r. Oddziałowi PTTK w Gorzowie Wlkp. Zapoznano się z przebiegiem XVIII OPKKiT, który potwierdził uprzednie zastrzeżenia Komisji (termin rozsyłania zaproszeń, ich ilość, gromadzenia nadesłanych publikacji itp.), ale nie było merytorycznych uwag. W pracach jury nie uczestniczyła (bez wyjaśnienia) P. Kuleczka. Bardzo dokładnie szkolenie RPK nt. pracy z komputerami (katalogowanie zbiorów) przedstawiły M. Janowicz i M. Pawłowska. Dotychczasowy przebieg tej akcji oceniono bardzo wysoko, a ma ona charakter rozwojowy. W programie uczestniczą 24 pracownie (7 w projekcie dofinansowanym przez Fundusz Inicjatyw Obywatelskich; działania 17. dofinansowano ze środków budżetowych ZG PTTK, przeznaczonych na RPK). Dwie pracownie, pomimo wielokrotnych rozmów nie zdecydowały się na uczestnictwo w zadaniu). Wolno przebiega praca nad historią RPK, ponieważ pracownie albo zwlekają z udzielaniem Annie Becker-Kulińskiej, która nad tym pracuje, niezbędnych informacji, albo niektóre materiały wymagają uzupełnienia. Dalszych starań potrzebuje sprawa książeczek Regionalnej Odznaki Krajoznawczej, co związane jest z rozmowami z Oddziałem PTTK Mazowsze - ich wydawcą bez uzgodnienia z Komisją. Przedyskutowano przygotowania do XVII Krajowej Narady Aktywu Krajoznawczego (16.01.2010 r. w Warszawie). Na jednym z pierwszych w XVII kadencji posiedzeń ZG PTTK ustalono odbywanie narad komisji statutowych ZG w I kwartale 2010 r., przedstawienie do połowy listopada uchwał o ich zwołaniu, projektu regulaminu i rozesłanie komunikatów do 30. listopada. Wobec krótkich terminów treść tych dokumentów uzgodniono w Komisji drogą internetową i na początku października przekazano do ZG. O ile termin został zaakceptowany, to regulamin do 21. Grudnia – jeszcze nie. Komisja nadto zatwierdziła przygotowane przez przewodniczącego: - wzorcowy regulamin komisji oddziałowych (współpraca W. Napiórkowskiego), - klasyfikację odznak krajoznawczo-turystycznych PTTK (współpraca M. Maślińskiego). Oba dokumenty znalazły się na stronie internetowej Komisji.

Frekwencja w zebraniach wyniosła: K. R. Mazurski, M. Maśliński, W. Napiórkowski, H. Paciej i J. Partyka - po 100%, M. Pawłowska - 75%, P. Kuleczka - 50%, R. Respondowski - 25%, D. Grodzka - 0%.

2. Kurs dla kandydatów na IK - odpowiedzialny: J. Partyka.
W dniach 15–17 sierpnia w Ojcowie, przed XXXIX Centralnym Zlotem Krajoznawców, odbył się kurs dla kandydatów na instruktorów krajoznawstwa PTTK, zorganizowany przez tamtejszy Oddział PTTK. Uczestniczyły w nim 22 osoby, z których 20 ukończyło kurs i złożyło pozytywnie egzamin przewidziany w regulaminie. Program kursu obejmował kilka wykładów, których tematyka mieściła się w założeniach szkoleniowych dla kadry programowej PTTK. Zajęciom towarzyszyły dwie wycieczki terenowe po Ojcowskim Parku Narodowym (Grodzisko, Pieskowa Skała, Jaskinia Ciemna i Łokietka). Wykłady dotyczyły podstawowych pojęć krajoznawczych, struktury organizacyjnej PTTK, systemu odznak krajoznawczych, kolekcjonerstwa i inwentaryzacji krajoznawczej, literatury oraz edukacji przyrodniczej. Specjalny blok zajmował się krajobrazem kulturowym Polski oraz środowiskiem przyrodniczym Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej oraz ochroną przyrody w Polsce (formy ochrony i struktura organizacyjna). Zajęcia prowadzili instruktorzy krajoznawstwa oraz osoby z oddziałów PTTK: Krakowskiego i Ojcowskiego. Byli wśród nich: Zbigniew Twaróg (Kraków), M. Maśliński (Ostrów Wielkopolski), Janusz Glanowski (Ojców), J. Partyka (Ojców), W. Łęcki (Poznań), R. Respondowski (Gliwice). Podczas trwania kursu jego uczestnicy prezentowali własne materiały krajoznawcze, kolekcje odznak i fotografii oraz różne formy działalności edukacyjnej w regionie (szkolenia, rajdy, wycieczki krajoznawcze, konkursy). Wśród kilku prezentacji na uwagę zasługiwały dokonania fotograficzne uczestników oraz historia młynów w dolinie Prądnika. W godzinach wieczornych uczestnicy kursu odbywali dodatkowe spotkania polegające na dyskusjach i kształtowaniu umiejętności korzystania z różnych materiałów krajoznawczych (m.in. słowniki, kanon krajoznawczy, materiały własne przygotowane przez uczestników kursu). Na zakończenie kursu przeprowadzono pisemny sprawdzian w formie testu, zawierającego 50 różnych pytań z krajoznawstwa Polski. Należało pozytywnie odpowiedzieć na przynajmniej 31 pytań. Wszyscy odpowiedzieli pozytywnie na zdecydowaną większość z nich, stąd zaliczyli odbycie tego sprawdzianu. Ostatniego dnia kursu odbył się ustny egzamin, który przeprowadzili W. Łęcki, M. Maśliński i J. Partyka. Pytania dotyczyły znajomości najważniejszych obiektów przyrodniczych i kulturowych kraju i regionu, historii i struktury organizacyjnej PTTK. Kurs ukończyło 20 osób. Uczestnikom wręczono zaświadczenia (dyplomiki) podpisane przez J. Glanowskiego, prezesa Oddziału PTTK w Ojcowie, kierownika kursu oraz J. Partykę, przewodniczącego Krajowego Kolegium Instruktorów Krajoznawstwa ZG PTTK. Dziewięć uczestników - spełniających wymogi regulaminu, otrzymało stopień Instruktora Krajoznawstwa Regionu uchwałą Komisji Krajoznawczej ZG PTTK z dnia 19 sierpnia w Krakowie. Na podkreślenie zasługuje dobre przygotowanie i sprawna organizacja kursu, co jest zasługą Oddziału PTTK w Ojcowie, który zapewnił lokal z wyposażeniem komputerowych do prowadzenia zajęć, środek transportu do przewozu uczestników na zajęcia terenowe i finansowy udział w organizacji kursu. Uczestnicy kursu wpłacali za uczestnictwo po 280 zł. Organizatorzy nie podejmowali starań o dotację na kurs w ZG PTTK.

3. XVIII Ogólnopolski Przegląd Książki Krajoznawczej i Turystycznej - odpowiedzialni: W. Napiórkowski, M. Pawłowska. Tematyka ta była poruszana na każdym zebraniu Komisji, nadto podczas bieżących kontaktów jej członków, także z przewodniczącym, który przedstawiał problemy natury organizacyjnej prezesowi i sekretarzowi generalnemu ZG. Stwierdzono, że mimo sugestii kierowanych do WKPK sytuacja nie ulega zmianie, co odbija się m.in. na spadku ilości zgłoszeń na Przegląd i niezatrzymywaniem napływających publikacji w PTTK. W tym zakresie zgłoszono ZG we wrześniu propozycję odpowiednich rozwiązań. Bezwzględnie brakuje ponadto większego zaangażowania ogniw PTTK w promocję imprezy.

4. Kursy inwentaryzacji krajoznawczej - odpowiedzialny: M. Maśliński.
Z powodu braku zainteresowania współpracą organizacyjną w środowisku poznańskim kurs nie odbył się.

5. Spotkanie przewodniczących RKIK na XXXIX CZK 2009 - odpowiedzialny: J. Partyka
Na Zlot przybyło tylko dwóch przedstawicieli RKIK, z którymi spotkał się J. Partyka i przedyskutował problemy instruktorskie oraz funkcjonowania kolegiów. Oczywiście było to dalece niewystarczające i żałować należy, że na CZK przybywa tak niewielu przedstawicieli spośród 16 kolegiów. Formą spotkania części przewodniczących Regionalnych Kolegiów było poznańskie Forum, organizowane w kwietniu 2009 r. Na osobne spotkanie przewodniczących nie było środków.

6. Komputeryzacja katalogów RPK - odpowiedzialny: K. R. Mazurski
Z inicjatywy Komisji Krajoznawczej Zarządu Głównego PTTK i Centralnej Biblioteki PTTK projekt pn. "Regionalizm on-line. Rozwój potencjału regionalnej pracowni krajoznawczej" dotyczący wdrożenia komputerowego informacyjnego systemu katalogowego, złożony do Programu Operacyjnego Funduszu Inicjatyw Obywatelskich, oceniony został pozytywnie i zatwierdzony do realizacji (umowa podpisana została 14.08.2009 r.). Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku jest głównym realizatorem ww. projektu, zaś jego współpartnerami są K Kraj. ZG PTTK w Warszawie i CB PTTK. Na wstępie przeszkolono kierowników RPK i pracowników CB PTTK w zakresie budowania bibliotecznych katalogów komputerowych w oparciu o profesjonalny program biblioteczny. Dwudniowe szkolenie przeprowadzone zostało w Ośrodku Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów przez przedstawicieli firmy ProgMan z Gdyni oraz w siedzibie ZG PTTK w Warszawie 10-11.09. 2009 r. W szkoleniu wzięło 31 osób (kierownicy 23. pracowni lub osoby przez nich wskazane, które zostały bezpośrednimi współrealizatorami zadania z ramienia RPK, pracownicy CB PTTK). Uczestnicy otrzymali program "Biblioteka Publiczna" wraz z licencją oraz certyfikaty potwierdzające udział w szkoleniu. Pomimo kilkakrotnych rozmów telefonicznych do projektu nie przystąpiły pracownie z Łodzi i Zduńskiej Woli. I etapem realizacji projektu było podpisanie umów o dzieło na zbudowanie katalogów komputerowych (minimum 400 rekordów) z przedstawicielami wytypowanych w projekcie PO FIO pracowni: z Białegostoku, Gdańska, Olsztyna, Katowic, Poznania, Rzeszowa i Warszawy, umów o wolontariat (100 rekordów) jako wkład własny osobowy w realizację projektu oraz umów o nieodpłatne użyczenie pomieszczeń i sprzętu komputerowego RPK jako wkład własny instytucjonalny w realizację projektu. II etapem projektu, już wykraczającego poza ramy PO FIO, było nawiązanie współpracy w zakresie budowy katalogów komputerowych z pozostałymi 17. pracowniami. Z inicjatywy Komisji ze środków budżetowych, jakimi KK dysponuje na rzecz RPK, zakupione zostały licencje dla tych pracowni i podpisane umowy o dzieło z ich przedstawicielami. Ponadto pracownie, które nie posiadały niezbędnego do realizacji zadania sprzętu komputerowego, otrzymały dotację celową z budżetu ZG PTTK, za pośrednictwem KKraj. ZG PTTK, na zakup komputerów. Zakupiono również licencje dla dwóch pracowni, które nie zadeklarowały udziału projekcie (do odebrania w CB PTTK). W celu ułatwienia kontaktu oraz wymiany informacji wszystkie pracownie otrzymały odrębne adresy e-mailowe, zbudowane w oparciu o wcześniej zakupioną domenę: pracowniapttk.pl Zbudowane katalogi, po weryfikacji, zostaną umieszczone na stronie www pracowni, utworzonej specjalnie w tym celu. Poza katalogiem komputerowym na stronie znajdzie się informacja o samej pracowni (wraz ze zdjęciami). Projekt promowany będzie poprzez ulotkę reklamową zawierającą informacje o katalogach bibliotek RPK PTTK w internecie oraz umieszczenie odpowiedniej informacji na stronach internetowych PTTK (www.pttk.pl), oddziałów PTTK, a także poprzez e-mailing (do kuratoriów oświaty, szkół średnich i wyższych, prowadzących kierunki nauczania o profilu turystycznym, bibliotek, stowarzyszeń pracujących z dziećmi i młodzieżą oraz innych podmiotów). Osoby odpowiedzialne za realizację projektu: M. Pawłowska, M. Janowicz, Dariusz Kużelewski (prezes RO PTTK w Białymstoku, kierownik RPK); Katarzyna Pierwienis-Laskowska (sekretarz RO PTTK w Białymstoku). Ponadto przy projekcie pracuje Monika Luty (pracownik CB PTTK). W części szkoleniowej włączyła się Mirosława Wojciechowska (przewodnictwo podczas spaceru wieczornego po Warszawie). Realizację tego projektu należy uznać za największe osiągnięcie Komisji w całej kadencji, spełniające wieloletnią ideę K. R. Mazurskiego, realizowaną przy wybitnym zaangażowaniu M. Pawłowskiej i M. Janowicz.

7. Prowadzenie internetowej strony Komisji - odpowiedzialny: H. Paciej
Zadanie realizowane na bieżąco, strona jest coraz bogatsza w materiały, ale też zależna od ich nadsyłania. W bieżącym roku utworzono podstronę "Komisje i Kluby Krajoznawcze w Oddziałach PTTK", do której zaczynają napływać materiały z terenu. Ponadto coraz większym zainteresowaniem cieszy się "Księga Gości", gdzie odpowiedzi na uwagi, propozycje i wnioski udzielane są na bieżąco lub sprawy kierowane do odpowiednich członków Komisji.

8. Sejmik przedkongresowy - odpowiedzialny: R. Respondowski
Mimo przeprowadzenia rozmów z kilkoma oddziałami nie udało się znaleźć chętnego do jego współorganizacji, w wyniku czego sejmik się nie odbył. Komisja nie ma uprawnień do samodzielnej organizacji podobnych imprez.

9. Nadzór i współpraca z RPK - odpowiedzialni: M. Pawłowska, W. Napiórkowski
Członkowie Zespołu ds. RPK KKraj. ZG PTTK pomagali w przygotowaniu (konsultacje, ustalenie tematyki, wysokości wpisowego itp.) i przeprowadzeniu dorocznego szkolenia kierowników RPK w Szczecinie, które odbyło się 24-25 kwietnia br. Wzięło w nim udział 31 osób, w tym 19 kierowników i pracowników RPK, 6 członków Komisji oraz wykładowcy, zaproszeni goście i organizatorzy. Temat Kanon Krajoznawczy Polski. Kanony krajoznawcze województw przedstawił W. Łęcki (członek ZG PTTK). W związku z zaplanowaną realizacją programu komputeryzacji zbiorów regionalnych pracowni krajoznawczych prezentacji programu ProgMan dokonał Paweł Górski (przedstawiciel firmy ProgMan z Gdyni). Zasady dokumentacji bibliotek RPK przypomniała dokładnie M. Janowicz (kierowniczka CB PTTK w Warszawie). W trakcie części dotyczącej działalności RPK odbyła się tradycyjna wymiana doświadczeń kierowników RPK. Omówiono również tematy: "Kolekcjonerstwo w działalności RPK" (H. Paciej); "Współczesne sposoby pojmowania krajoznawstwa" (warsztaty prowadził K. R. Mazurski). Omówienia ankiet RPK za 2008 r. oraz rozliczeń finansowych, przyznanych RPK w 2008 r., dokonała M. Pawłowska, przypominając jednocześnie wymogi, jakie powinny spełniać rozliczenia finansowe za przyznawane z budżetu ZG PTTK środki. W trakcie szkolenia uczestnicy zwiedzili Książnicę Pomorską, gdzie o zbiorach specjalnych mówiła Jolanta Liskowacka (kierowniczka działu Zbiory Specjalne Książnicy Pomorskiej). Zaprezentowana została także RPK przy Zachodniopomorskim Oddziale PTTK (siedziba, zbiory, dokumentacja, działalność - J. Krzysztoń). Część krajoznawczą poprowadził, ze szczególnym znawstwem regionu, R. Kotla. Z historią Szczecina i ziemi szczecińskiej uczestnicy szkolenia zapoznali się podczas wieczoru krajoznawczego. Ważne obiekty miasta zaprezentowano podczas spaceru szlakiem obiektów Kanonu Krajoznawczego, zwiedzania tzw. Betanii, zabytków cmentarza centralnego w Szczecinie, wjazdu na wieżę katedry szczecińskiej. Z biogramem dr. Czesława Piskorskiego, patrona Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 2 w Szczecinie (gdzie odbywały się obrady), uczestnicy szkolenia zapoznali się przy tablicy poświęconej temu nieżyjącemu, zasłużonemu działaczowi PTTK, przy której złożono wiązankę kwiatów. Należy odnotować duże zaangażowanie w organizację szkolenia J. Krzysztonia, M. Janowicz i M. Pawłowskiej. Zgodnie z decyzją Komisji W. Napiórkowski i M. Pawłowska wizytowali RPK w Elblągu (25 maja), Gdańsku (25 maja), Radomiu (22 maja), Kielcach (22 maja), Lublinie (23 maja), Krakowie (18 sierpnia - W. Napiórkowski i M. Maśliński), Olsztynie (31 lipca). Zapoznano się z sytuacją lokalową poszczególnych RPK, obsadą personalną, zbiorami i ich zabezpieczeniem, pracą bieżącą (m.in. prowadzeniem ksiąg inwentarzowych) oraz występującymi problemami. We wszystkich przypadkach spisano protokół. Zespół opracował zasady podziału środków z budżetu ZG PTTK. Ponieważ (na wniosek Komisji Krajoznawczej) ZG przyznał w 2009 r. kwotę 80 tys. złotych (o 20 tys. wyższą niż w latach poprzednich) oraz w związku z realizacją projektu "Regionalizm on-line. Rozwój potencjału regionalnej pracowni krajoznawczej", dokonano takiego podziału środków na doposażenie, aby wszystkie RPK posiadały zestawy komputerowe, licencje programu ProgMan i budowały rekordy biblioteczne (patrz pkt. Komputeryzacja katalogów RPK)

10. Historia RPK - odpowiedzialna: Anna Becker-Kulińska
Kontynuowano przeglądanie archiwum ZG i zbieranie materiałów. Do całościowo opracowanej przez Pawła Miśkowca historii RPK w Krakowie doszła bardzo wnikliwie opracowana historia RPK w Katowicach autorstwa Edwarda Wieczorka. Na podstawie danych archiwalnych zebranych przez A. Becker-Kulińską historię RPK w Koszalinie opracowała Ewa Gierszewska. Dane archiwalne zebrano dla RPK w Białej Podlaskiej (skonsultowane z Elżbietą Moszczyńską), RPK w Chełmie (skonsultowane z Józefem Tworkiem i Zbigniewem Lubaszewskim) i Suwałkach, ponadto wysłano do RPK w Legnicy, Poznaniu, Rzeszowie i Wrocławiu w celu uzupełnienia materiałów nadesłanych przez te ośrodki oraz do Andrzeja Urbańskiego, b. kierownika RPK w Toruniu. Swoje historie nadesłały RPK w Kaliszu i RPK w Łodzi - ale jeszcze nie ma do nich zestawionych danych z archiwum ZG. Nadsyłane materiały zazwyczaj nie są opracowane zgodnie z konspektem przyjętym przez kierowników RPK na szkoleniu w Elblągu. Jest to zapewne spowodowane trudnościami w dotarciu do materiałów archiwalnych, oraz faktem, że w wielu pracowniach następowały częste zmiany na stanowisku kierownika, jak również tym, że aktualnie prawie wszyscy kierownicy RPK pełnią tę funkcję społecznie i realizacja bieżących zadań odsuwa w czasie prace historyczne. Wydaje się, że najtrudniej będzie uzyskać dane dotyczące opracowań wydanych przez RPK, zwłaszcza niskonakładowych „do użytku wewnętrznego”, niewymagających zgody cenzury na druk i rozpowszechnianie. Jest to ogromny dorobek Towarzystwa (w tym RPK) w kształceniu kadr i upowszechnianiu wiedzy o regionach w czasach wszechobecnej cenzury, nakazów i zakazów, stąd bezwzględnie należy go utrwalić u umożliwiać w ten sposób udostępnianie.

11. Weryfikacja centralnych rejestrów IK - odpowiedzialny: H. Paciej
Wykorzystując akcję wymiany legitymacji instruktorskich zamierzano uporządkować centralny rejestr Instruktorów Krajoznawstwa. Okazało się bowiem, że nie wszyscy IK mianowani przez RKIK przesłali ankiety do Komisji. H. Paciej otrzymał zadanie uporządkowania centralnych rejestrów IK. Po sporządzeniu wykazów zostały one podzielone na województwa i przesłane do weryfikacji poszczególnym RKIK. Wracają one bardzo opornie, gdyż na 16 RKIK przysłało do tej pory 6 województw. Przewiduje się dodanie do wykazów ZIK, IKP i IKR oddzielnego wykazu zmarłych IK.

12. Działalność kolekcjonerska - odpowiedzialny: H. Paciej wspomagany przez członków Zespołu ds. kolekcjonerstwa: W. Kowalskiego z Lublina, J. Motykę z Przemyśla i H. Stopikowskiego z Grudziądza. W ramach Komisji zespół objął prowadzenie merytoryczne ogólnopolskiego Korespondencyjnego Klubu Kolekcjonerów Krajoznawców "4K", wydawanie "Biuletynu kolekcjonerskiego", stałą miesięczną kolumnę "Na kolekcjonerskim szlaku" w internetowym miesięczniku "Na szlaku" (www.naszlaku.pttk.pl), prowadzenie referatu weryfikacyjnego odznak kolekcjonerskich (do listopada 2009 r. zweryfikowano 27 odznak kolekcjonerskich), mianowania jurorów wystaw kolekcjonerskich (w 2009 r. mianowano kolejnych 5 jurorów). Ze względu na brak zgłoszeń wystawy kolekcjonerskiej na XXXIX CZAK nie zorganizowano.

13. Odznaka Krajoznawcza Polski - odpowiedzialny: R. Respondowski
Niezakończony jeszcze rok i brak rocznych sprawozdań nie pozwoliły dokonać stosownego zestawienia.

14. Możliwość uwzględnienia tematyki Roku Młodzieży - odpowiedzialna: D. Grodzka
Zadanie niezrealizowane wskutek niepodjęcia działalności przez Koleżankę, nie znaleziono też innej osoby gotowej podjąć się tego.

15. Współpraca z organizatorami sejmików przedkongresowych - odpowiedzialny: K. R. Mazurski, cała Komisja
Mimo apeli, wygłaszanych podczas różnych okazji (np. podczas spotkań kierowników RPK, CZK itp.), Komisja nie była zapraszana do współpracy ani proszona o pomoc. Informacje o sejmikach nadchodziły z reguły późno, co często uniemożliwiało udział w nich. Niemniej jednak członkowie Komisji byli obecni na podobnych następujących spotkaniach: 25 maja we Fromborku, na sejmiku zorganizowanym przez Oddział PTTK (głównie przez RPK) "Ziemi Elbląskiej" pod hasłem "Dziedzictwo Mikołaja Kopernika a możliwości rozwojowe turystyki we Fromborku" obecni byli W. Napiórkowski i M. Pawłowska. Oddział Warmińsko-Mazurski PTTK wspólnie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Warmińsko-Mazurskiego zorganizował 2.10.2009 r. sejmik przedkongresowy "Wielokulturowość Warmii i Mazur wczoraj i dziś", w którym wzięli udział M. Pawłowska i J. Partyka. Ponadto J. Partyka uczestniczy w przygotowaniach sejmiku przedkongresowego dla woj. małopolskiego, który jest przewidziany w końcu lutego 2010 r.

16. Przygotowania do XVII KNAK - odpowiedzialny: K. R. Mazurski
Projekt regulaminu Narady, komunikatu zapowiadającego i ankiety delegata opracowali W. Napiórkowski i M. Pawłowska przy współpracy K. R. Mazurskiego, który następnie prowadził uzgodnienia z członkami ZG odpowiedzialnymi za przygotowanie KNAK. Mimo zapowiedzi zatwierdzenia regulaminu pod koniec listopada przez ZG nie doszło do tego, a wobec naglących terminów zdecydowano się uzgodniony regulamin zamieścić na stronie internetowej Komisji. Na początku października Komisja otrzymała uchwałę ZG, iż wszystkie komisje statutowe ZG muszą odbyć narady sprawozdawczo-wyborcze w I kwartale 2010 r. W tej sytuacji przewodniczący drogą korespondencyjną ustalił brzmienie uchwały zwołującej ją i terminu na 16.01.2010 r. celem szybkiego przedstawienia do akceptacji ZG. Termin został przyjęty i w ostatnich dniach listopada biuro ZG rozpoczęło wysyłkę komunikatów. Ze względu na zamiar przygotowania szczegółowego sprawozdania za kadencję podjęto decyzję o niewysyłaniu ich delegatom (wysokie koszty i pracochłonność), tylko zamieszczenia w internecie. Wydrukowana forma będzie dostępna w trakcie Narady.

17. Inne zadania i sprawy
17.1. Powołano, głównie dzięki staraniom J. Partyki, RKIK dla woj. lubelskiego z siedzibą w Lublinie (przy Oddziale Miejskim PTTK) i jako ostatnie - dla woj. podlaskiego z siedzibą w Białymstoku przy Regionalnym Oddziale PTTK. Tym samym we wszystkich województwach funkcjonują owe Kolegia.
17.2. Przewodniczący sporządził notatkę o problemach krajoznawstwa, opublikowaną w przedzjazdowym wydawnictwie "Wędruj z nami" oraz napisał dwie informacje do pisma "Na Szlaku" (wydawanego w wersji elektronicznej) o ostatnim zjeździe PTTK i Centralnym Zlocie Krajoznawców w Krakowie.
17.3. M. Pawłowska przygotowała i kierowała jego realizacją projekt "Edukacja ekologiczna kadry programowej PTTK w zakresie NATURA 2000 - II etap", uwzględniając współpracę RPK w Elblągu, Kielcach, Lublinie, Łodzi, Szczecinie, Rzeszowie i Wałbrzychu. Projekt uzyskał pozytywną opinię Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Realizacja zadania odbywała się od stycznia do lipca 2009 r.

18. MIANOWANIA ZASŁUZONYCH INSTRUKTORÓW KRAJOZNAWSTWA W 2009 R.

L.p. Nazwisko i imię Miejscowość KKIK Nr uprawnień
1 Tomasz Wągrowski Kielce Kielce 146/Z/09
2 Bernard Malinowski Warszawa Warszawa 147/Z/09
3 Jerzy Kwaczyński Warszawa Warszawa 148/Z/09
4 Jadwiga Targońska Lublin Lublin 149/P/09
5 Krzysztof Tęcza Jelenia Góra Wrocław 150/P/09
6 Ryszard Kotla Szczecin Szczecin 151/Z/09
7 Wiesław Wiącek Lublin Lublin 152/Z/09
8 Hanna Wyszkowska Lublin Lublin 153/P/09

MIANOWANIA INSTRUKTORÓW KRAJOZNAWSTWA POLSKI W 2009 R.

L.p. Nazwisko i imię Miejscowość KKIK Nr uprawnień
1 Józef Jan Cieślak Krosno Odrzańskie Międzyrzecz 570/P/08
2 Zygmunt Stępel Międzylesie Wrocław 571/P/08
3 Zygmunt Wojciechowski Wrocław Wrocław 572/P/09
4 Andrzej Piziak Elbląg Olsztyn 573/P/09
5 Weronika Markowska Olsztyn Olsztyn 574/P/09
6 Tadeusz Czubek Nowy Sącz Kraków 575/P/09
7 Janusz Glanowski Ojców Kraków 576/P/09
8 Agata Góra Łódź Łódź 577/P/09
9 Krzysztof Góra Łódź Łódź 578/P/09
10 Zygmunt Kamiński Łódź Łódź 579/P/09
11 Roman Henryk Orlicz Warszawa Warszawa 580/P/09
12 Monika Pszczółkowska Warszawa Warszawa 581/P/09
13 Wilhelm Szarżanowicz Radom Warszawa 582/P/09
14 Jarosław Głowacki Siedlce Warszawa 583/P/09
15 Jan Janota Brzeg Opole 584/P/09
16 Paweł Jarosław Kawecki Prudnik Opole 585/P/09

MIANOWANIA INSTRUKTORÓW KRAJOZNAWSTWA REGIONU W 2009 R.

L.p. Nazwisko i imię Miejscowość Nr uprawnień
1 Dariusz Kużelewski Białystok
2 Katarzyna Andruch Lesko 1919/R/09
3 Jakub Baran Wola Kalinowska 1920/R/09
4 Arkadiusz Glanowski Kraków 1921/R/09
5 Paweł Głowacki Ojców 1922/R/09
6 Dariusz Maciejak Warszawa 1923/R/09
7 Alicja Subel Libiąż 1924/R/09
8 Joanna Tomaszewska Warszawa 1925/R/09
9 Agnieszka Więcek Wola Kalinowska 1926/R/09
10 Bernadetta Zawilińska Kraków 1927/R/09

Łącznie mianowano 8 ZIK, 16 IKP i 10 IKR - tych ostatnich w przypadku braku właściwego RKIK lub po centralnym kursie.

Przewodniczący Komisji Krajoznawczej ZG PTTK
(Krzysztof R. Mazurski)
21.12.2009 r.