KOMISJA KRAJOZNAWCZA ZG PTTK W 2006 R.

W wyniku XV Krajowej Narady Aktywu Krajoznawczego, która miała miejsce 20.11.2005 r., wybrano na kolejną kadencję nowy skład osobowy Komisji. Po ukonstytuowaniu się tego samego dnia kształtuje się on następująco:
1. Krzysztof R. Mazurski - przewodniczący,
2. Wojciech Napiórkowski - wiceprzewodniczący
3. Małgorzata Pawłowska - sekretarz,
4. Anna Głowinkowska - sprawy Regionalnych Pracowni Krajoznawczych,
5. Pola Kuleczka - sprawy Ogólnopolskiego Przeglądu Książki Krajoznawczej i Turystycznej,
6. Maciej Maśliński - przewodniczący Zespołu ds. Inwentaryzacji Krajoznawczej i Zespołu ds. Odznak Krajoznawczych,
7. Henryk Paciej - przewodniczący Zespołu ds Kolekcjonerstwa Krajoznawczego i członek KKIK,
8. Józef Partyka - przewodniczący Krajowego Kolegium Instruktorów Krajoznawstwa,
9. Robert Respondowski - przewodniczący Centralnego Zespołu Weryfikacyjnego OKP.
Ponadto, XV KNAK uchwaliła nadanie godności Honorowego Członka Komisji jej wieloletniemu członkowi dr. Jerzemu Pawlikowi, który następnie został powołany w skład KKIK.
Komisja odbyła cztery posiedzenia: 14. stycznia w Warszawie, 28. kwietnia w Suwałkach, 23. sierpnia w Kaliszu (w ramach XXXVI CZK) i 20. października w Warszawie.
Na pierwszym z nich podjęto m.in. najważniejsze decyzje, jak podziału odpowiedzialności za zadania Komisji między członkami (co oznacza możliwość tworzenia dowolnych konfiguracji personalnych pozostałych osób), powołania KKIK i współpracowników: Anny Becker-Kulińskiej, Jerzego Pabiana i Mirosławy Wojciechowskiej (z równoczesnym powołania jej do KKIK). Ponadto omówiono przygotowania do stałych imprez współorganizowanych przez Komisję, a to XXXVI CZK (do kontaktów z Oddziałem w Kaliszu upoważniono P. Kuleczkę jako członka jego Zarządu) i OPKKiT w Poznaniu (upoważniono P. Kuleczkę z racji zamieszkiwania w Zielonej Górze oraz kwalifikacje zawodowe). Sformułowano propozycje pod kątem planowanej na jesień jubileuszowej sesji z okazji 100-lecia PTKraj., przekazane później Komitetowi Organizacyjnemu. Obejmowały one opracowanie materiałów całości obchodów, przygotowanie projekcji multimedialnej i ogłoszenie apelu Komisji (co zostało wykonane). Przyjęto plan pracy obejmujący dwanaście zadań z ustaleniem osób pilotujących i terminów.
W związku z uchwaleniem nowego regulaminu wzorcowego komisji, rad i zespołów ZG PTTK, w którym m.in. Zarząd Główny wprowadził zatwierdzanie składu osobowego także komisji wybieranych na krajowych naradach aktywu oraz członków dokooptowanych w trakcie kadencji, a także niezapraszaniem przewodniczącego Komisji (statutowej) na swoje posiedzenia, przewodniczący poprosił Główny Sąd Koleżeński o wyjaśnienie tych spraw. Uchwałą nr 3/XVI/2006 z 18.02.2006 r. GSK uznał prawidłowość takich rozwiązań. Przy braku informacji o działaniach ZG Komisja nie ma orientacji w tym zakresie. Przewodniczący był dwukrotnie zapraszany na zebrania ZG, ale na dwa dni przed terminem, przez co nie mógł w nich uczestniczyć z powodu obowiązków zawodowych. Równocześnie otrzymano obowiązek przekazywania na bieżąco protokołów i decyzji Komisji, co jest realizowane. Ponadto należało opracować plan pracy na XVI Kadencję z uwzględnieniem ewentualnego zapotrzebowania na środki finansowe. Pierwsza wersja z 12. czerwca nie została zaakceptowana, drugą przekazano 2. sierpnia. Przy braku reakcji na nią należy uznać, iż ZG przyjął ją.
W maju został skompletowany dziewięcioosobowy skład CZW OKP, powiększony pod koniec roku o jeszcze jednego członka. W tymże miesiącu zgłoszono do ZG propozycję tematyczną i organizacyjną VI Kongresu Krajoznawstwa Polskiego na 2010 r. pod hasłem "Polska w europejskiej rodzinie". Mimo interwencji Komisja nie doczekała się jeszcze na początku 2007 r. stanowiska Zarządu, co wywołuje duże obawy w aspekcie możliwości przeprowadzenia najważniejszej dla PTTK imprezy, obejmującej z założenia liczne oddziały.
Posiedzenie w Suwałkach, poza sprawami bieżącymi, było miejscem dyskusji nad następującymi najważniejszymi problemami:
1. ustanowienie odpowiednika funkcji instruktora krajoznawstwa dla młodzieży; uznano ideę za słuszną i przyjęto propozycję przewodniczącego nazwania jej "Młodzieżowy Lider Krajoznawstwa" - pilotuje J. Partyka;
2. formuła CZK CZAK - udział kadrowy czy ogólnodostępna impreza krajoznawcza o charakterze wzorcowym; na razie przeważyła druga koncepcja;
3. koncepcja VI Kongresu Krajoznawstwa Polskiego przedstawiona przez przewodniczącego - po poprawkach przyjęta;
4. zadania KKraj. ZG i krajoznawców PTTK w ogóle na XVI Kadencję zaproponowane przez W. Napiórkowskiego - przyjęte w formie uchwały do rozpowszechnienia.
Zapoznano się z pracą miejscowej Regionalnej Pracowni Krajoznawczej oraz Oddziału, z którego przedstawicielami przedyskutowano zagadnienia działalności programowej. Niezwykle ważną i owocną częścią wyjazdu, przygotowaną przez M. Pawłowską - zarazem kierowniczkę RPK, stały się odbyte na własny koszt wycieczki: po Suwalszczyźnie i trzydniowa po Litwie.
Zebranie Komisji w Kaliszu, tradycyjnie przeprowadzone w ramach CZAK, miało szczególny charakter z uwagi na gości. Wzięli w nim bowiem udział:
1. ze strony ZG - prezes Lech Drożdżyński, zastępca Sekretarza Generalnego Ryszard Kunce i opiekun Komisji ze strony Głównej Komisji Rewizyjnej Edward Jabłoński,
2. z Oddziału PTTK w Gdańsku (organizator XXXVII CZK 2007) - Elżbieta Świerk i Ryszard Wrzosek.
L. Drożdżyński w długiej wypowiedzi przedstawił zadania i problemy programowe PTTK, a na tym tle rolę Komisji. Odbyła się na te tematy również dyskusja i interpelacje. Z delegacją gdańską omówiono przygotowania do CZAK, w których będzie współpracował W. Napiórkowski. Na wniosek P. Kuleczki zatwierdzono skład jury OPKKiT, któremu przewodniczył Arkady Fiedler jr. Uznano potrzebę kontynuowania kursów instruktorskich przed kolejnymi CZK i wysoko oceniono szkolenie kierowników RPK w Szczawnie-Zdroju zorganizowane na miejscu przez Zofię Sikorę - prezesa O. Wałbrzych i członka ZG. Mankamentem była nieobecność wydawców i redaktorów czasopism PTTK, co przy skróceniu czasu planowanego na tę tematykę nie przyniosło spodziewanych efektów. Podobne uznanie zyskał obóz młodzieżowo-inwentaryzacyjny, jaki odbył się dzięki bezpośredniemu zaangażowaniu O. Tarnów. Przeprowadzona przez J. Partykę ankieta w sprawie MLK przyniosła bogate wyniki, generalnie popierające ten pomysł, co upoważnia do dalszych działań. Krytycznie oceniono przygotowania do XXVI CZK z równoczesnym podkreśleniem dobrego jego przebiegu, w czym uczestniczyła P. Kuleczka jako wicekomandor.
Posiedzenie w Warszawie w dniu 20. października zostało zwołane na wniosek prezesa ZG w ramach sesji 100-lecia PTKraj. W samej sesji zabrakło oficjalnej reprezentacji Komisji, która nie była zaproszona do Komitetu Organizacyjnego poza poszczególnymi osobami jeszcze w poprzedniej kadencji, a to Anny Becker-Kulińskiej, Włodzimierza Łęckiego i Krzysztofa R. Mazurskiego. Mimo powierzenia przewodniczącemu Komisji opracowania referatu nt. krajoznawstwa w PTTK od 1950 r., dwie jego wersje nie zostały zaakceptowane, a temat przygotowała inna osoba. Z tego powodu pełna wersja, z zamiarem wywołania merytorycznej dyskusji, została zamieszczona na stronie internetowej Komisji. Odzew był mizerny. W sesji uczestniczyło kilkoro członków Komisji, w tym P. Kuleczka - jako członek Komitetu Organizacyjnego, wygłosiła referat. Na zebraniu m.in. ustalono potrzebę zmian w regulaminie OPKKiT oraz podsumowano dyskusję nad koncepcją MLK. Upoważniono J. Partykę do rozpoczęcia uzgodnień z innymi jednostkami ZG. Pozytywnie oceniono rozwój strony internetowej Komisji - stosownie do możliwości opiekującego się nią H. Pacieja. Jak przy każdym posiedzeniu, rozpatrzono wnioski KKIK o mianowania instruktorskie. Usunięto zaległości, coraz lepszy jest wykaz (zależny od poszczególnych RKIK) w Internecie.
W 2006 r. ilość zweryfikowanych wniosków o przyznanie Odznaki Krajoznawczej Polski - na podstawie dostarczonych przez członków Centralnego Zespołu weryfikacyjnego, podana jest w poniższymt zestawieniu:
- Cebula Zbigniew: 2 br., 2 sr., razem 4
- Respondowski Robert: 5 br., 6 sr., 2 zł., razem 13
- Rumiński Andrzej: 2 br.
W sumie było to 9 br., 8 sr. i 2 zł, co czyni 19 odznak.
W dalszej części zamieszczono informacje indywidualne o pracy członków Komisji. Przy dokonywaniu ocen jej działalności należy wziąć pod uwagę dwa podstawowe uwarunkowania:
1. zmniejszenie składu z piętnastu do dziewięciu osób,
2. kolejne ograniczenie środków finansowych.

Anna Głowinkowska

I. Na podstawie otrzymanych ankiet opracowano zasady podziału środków z budżetu ZG PTTK (60 tys. zł ) na działalność programową RPK, nadzorowano ich przekazywanie, realizację zadań oraz rozliczenia.
II. Uczestniczono w organizacji szkolenia kierowników RPK w Wałbrzychu (8-11.06.2006).
Tematyka szkolenia:
1. część teoretyczna:
- czasopisma krajoznawcze (K. R. Mazurski),
- nowoczesne krajoznawstwo (R. Respondowski),
- regulaminy odznak krajoznawczych (Z. Lewandowski),
- wykład w Bibliotece Miejskiej w Wałbrzychu (dyrektor biblioteki),
2. część krajoznawcza
- zwiedzanie ziemi wałbrzyskiej i Ardsspaskiego Skalnego Miasta, Czechy).
Ze względów niezależnych od organizatorów (opóźnienia poczty) za późno dotarły do redakcji czasopism krajoznawczych zawiadomienia o szkoleniu. Część dotycząca czasopism zostanie powtórzona na szkoleniu w Elblągu w 2007 r.

Maciej Maśliński

Wraz z Zespołem ds. Inwentaryzacji Krajoznawczej zrealizowano następujące zadania:
1. przygotowano i przeprowadzono centralne szkolenie inwentaryzacyjne dla młodzieży w formie letniego obozu Młodych Inwentaryzatorów przy współudziale Regionalnego Oddziału PTTK w Tarnowie;
2. zinwentaryzowano i udokumentowano w formie elektronicznej (płyta CD) gminę Zakliczyn;
3. ze względów organizacyjnych nie został zrealizowany kurs z zakresu inwentaryzacji krajoznawczej w Kielcach. Szkolenie to przełożono na 2007 r.
Natomiast Zespół ds. Odznak Krajoznawczych zrealizował. co następuje:
1. na podstawie przesłanych sprawozdań z oddziałów PTTK opracowano zestawienie w zakresie zdobywania i popularyzowania Regionalnej Odznaki Krajoznawczej za 2005 r.; Zweryfikowano 1561 ROK (brązowych 1254 i srebrnych 307). Na 82 zarejestrowane i funkcjonujące Zespoły Weryfikacyjne w Polsce - cztery Zespoły Weryfikacyjne zweryfikowały największą liczbę kronik i przyznały odznaki z niżej wymienionych oddziałów PTTK:
a) Szczecin O/Regionalny = 765
b) Katowice RPK = 88
c) Ostrów Wlkp. = 80
d) Radom = 75
2. Zespół opracował i uaktualnił listę uprawnionych Zespołów Weryfikacyjnych przy poszczególnych oddziałach PTTK i zweryfikował nadane im numery.
3. Zaopiniował nowe regulaminy z poszczególnych regionów Miejscowych Regionalnych Odznak Krajoznawczych (Krzyże pokutne w Polsce, Szlakiem Grodów Czerwieńskich, Ziemia Lubuska-Lebuser Land).
4. Przygotowano aktualną listę osób uprawnionych do weryfikacji OKP na terenie kraju i umieszczono ją na stronie internetowej Komisji Krajoznawczej. Do CZW powołano trzy osoby (M. Pawłowska, M. Maśliński, Andrzej Rumiński). Zgodnie z nowym regulaminem R. Respondowski i M. Maśliński weryfikują kroniki opracowane również w formie elektronicznej na płytach CD.

Małgorzata Pawłowska

W okresie sprawozdawczym wykonano poniższe zadania:
I. Prace związane z pełnieniem funkcji sekretarza Komisji Krajoznawczej ZG PTTK:
1/ sporządzanie protokołów z posiedzeń KKraj. ZG PTTK;
2/ sporządzenie Rejestru uchwał podjętych przez Komisję;
3/ sporządzenie aktualnej listy adresowej członków Komisji Krajoznawczej ZG PTTK i stałych współpracowników.
II. Prace związane z przydzielonym zakresem działań w Komisji:
1/ opracowanie (wspólnie z A. Głowinkowską) propozycji podziału środków finansowych z budżetu ZG PTTK dla poszczególnych RPK;
2/ prace konsultacyjne, związane z przygotowanie szkolenia (ustalenie tematyki i przebiegu spotkania, wysokości wpisowego itp.) dla kierowników RPK w Wałbrzychu.
III. Inne działania:
1/ przygotowanie posiedzenia Komisji w Suwałkach;
2/ opracowanie i przygotowanie wyjazdu większej części członków Komisji i osób towarzyszących z programem poznania południowej części Litwy ze szczególnym uwzględnieniem wątków polskich;
3/ opracowanie i napisanie części merytorycznej projektu "Szkolenie kadry programowej PTTK w zakresie Natura 2000" do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Henryk Paciej

1. Uczestnictwo w obchodach 100-lecia PTKraj.:
07-08.10.2006 Lublin - Kolekcjonerstwo krajoznawcze w PTK i PTTK,
20.10.2006 Warszawa - 100 lat w ochronie polskiego dziedzictwa narodowego,
09.12.2006 Warszawa - Osobowości PTK.
2. Udział w szkoleniu kierowników RPK w Szczawnie-Zdroju.
3. Koordynacja w PTTK kolekcjonerstwa krajoznawczego, m.in.:
- prowadzenie klubu ogólnopolskiego "4K",
- wydawanie biuletynu kolekcjonerskiego,
- weryfikacja odznak kolekcjonerskich,
- opracowywanie koncepcji szkolenia jurorów wystaw,
- prowadzenie bibliografii kolekcjonerskiej,
- współorganizacja wystawy i giełdy kolekcjonerskiej na CZAK-u.
4. Prowadzenie strony Komisji w Internecie - w 2006 r. zamieszczono na niej:
- Serwis zdjęciowy z wyjazdu na Litwę,
- Serwis zdjęciowy z CZAK,
- Apel KK z okazji 100-lecia PTK,
- Program obchodów w Ogrodzieńcu, a następnie relację z obchodów wraz z serwisem zdjęć,
- Opracowanie historii krajoznawstwa w PTTK autorstwa K. R. Mazurskiego,
- Wyniki XV OPKKiT,
- Wywiad z R. Respondowskim o inwentaryzacji,
- Relacja z XV KNAK,
- Regulamin CZAK i kursu IKR przeniesione później do archiwum,
- Zadania KK na XVI kadencję związane z Kongresem,
Na bieżąco aktualizowane są podstrony związane:
- ze składem KK itp., np. zespół weryfikacyjny OKP,
- z modyfikacjami tekstów istniejących,
- z aktualizowaniem uzyskanych uprawnień IK.
- z kolekcjonerstwem, RPK.
5. Udział w pracach KKIK.
6. Weryfikacja OKP i prowadzenie Regionalnego Zespołu Weryfikacyjnego.

Józef Partyka

1. Przygotowano projekt regulaminu stopnia Młodzieżowego Instruktora Krajoznawstwa, który po dyskusji zdecydowanego się nazwać "Liderem" zamiast "Instruktorem".
2. Przewodnictwo Komitetowi Obchodów 100-lecia PTK w woj. małopolskim i śląskim.
3. Przygotowano wzory nowych legitymacji instruktora krajoznawstwa.
4. Zorganizowano kurs dla kandydatów na instruktora krajoznawstwa w Kaliszu.
5. Uczestnictwo w otwarciu wystawy czasowej "100 lat PTK" we wrześniu 2006 r. w Tarnowie, zorganizowanej przez Oddział PTTK w Tarnowie; wygłoszenie okolicznościowej prelekcji na temat stulecia PTK.
6. Przygotowanie dla redakcji "Gościńca" sprawozdania z obchodów 100-lecia PTK w Ogrodzieńcu (wspólnie ze Zbigniewem Twarogiem).
7. Przewodniczeniu pracom KKIK.
8. Załatwianie bieżącej korespondencji.
9. Organizacja obchodów kolejnej rocznicy powstania styczniowego w Ojcowie.

Robert Respondowski

1. Uczestnictwo w realizacji zagadnień (zadań) obejmowało:
a) udział w spotkaniu z kierownikami RPK w Wałbrzychu z prezentacją "Nowoczesne metody krajoznawcze - krajoznawstwo 100 lat później",
b) razem z M. Maślińskim poprowadzenie kolejnego obozu młodych krajoznawców, w Zakliczynie w Małopolsce. Opracowanie bogatego materiału zajęło sporo czasu. Finalne płytki zawieziono do Zakliczyna na Święto Fasoli (relację pokazano w internecie, mówiono o tej działalności w lokalnych mediach). Szkoda, że nie doszło do wyjazdu delegacji młodych krajoznawców na jubileuszową sesję 100-lecia PTK mimo zgłoszenia takiego wniosku do Komitetu Organizacyjnego.
c) przeprowadzono dwa wykłady na szkoleniu kandydatów na IKR przed CZAK w Kaliszu.
d) przewodniczono CZW OKP. Obecnie zespół ten działa w składzie 11-osobwym. Zweryfikowano osobiście 16 odznak (3 ROK, 5 brąz. OKP, 6 sr. OKP i 2 złote OKP).

Przewodniczący
Komisji Krajoznawczej ZG PTTK
(-) Krzysztof R. Mazurski